Wanneer iemand als gastouder wil werken, zijn er een aantal formele stappen die gevolgd moeten worden om aan de wettelijke eisen te voldoen. In Nederland is het essentieel dat gastouders zich aanmelden bij de gemeente en via een gastouderbureau worden ingeschreven in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dit proces omvat het indienen van documenten, een inspectie door de GGD, en het voldoen aan pedagogische, veiligheids- en hygiëne-eisen. In deze artikel worden de verschillende stappen en vereisten van het aanmeldingsproces als gastouder bij de gemeente besproken, op basis van de beschikbare informatie.
Inleiding
Als gastouder opvangt u kinderen van anderen in uw eigen woning of bij een gezin thuis. Dit betekent dat u een verantwoordelijke rol speelt in de zorg voor kinderen en dat u aan wettelijke en pedagogische eisen moet voldoen. Voordat u als gastouder kan beginnen, moet u zich registreren bij een gastouderbureau en daarna via dat bureau worden aangemeld bij de gemeente. De gemeente geeft vervolgens de GGD opdracht om uw opvanglocatie en pedagogisch handelen te inspecteren. Alleen als u aan alle eisen voldoet, krijgt u een plek in het LRK en kunt u beginnen met uw gastouderopvang. In het volgende overzicht worden de stappen en vereisten voor de aanmelding bij de gemeente uitgebreid toegelicht.
Vereisten om gastouder te worden
Voordat u als gastouder kan beginnen, zijn er een aantal voorwaarden die u moet voldoen. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in wettelijke regels en zijn bedoeld om zowel de veiligheid als de kwaliteit van de kinderopvang te waarborgen.
1. Diploma
U moet beschikken over een diploma om als gastouder te worden erkend. Meestal gaat het hier om een MBO 2 diploma in Helpende Zorg en Welzijn of een gelijkgesteld diploma. In sommige gevallen is het ook mogelijk om een ervaringscertificaat in te dienen indien u al jarenlang ervaring hebt met kinderopvang. De exacte eisen kunnen variëren per gemeente, maar het is verplicht dat u een opleiding hebt die het nodige kennisniveau bevat voor het opvangen van kinderen.
2. EHBO-certificaat
Een geldig EHBO-certificaat voor kinderen is verplicht. Dit certificaat moet jaarlijks worden vernieuwd om ervoor te zorgen dat u op de hoogte bent van de meest actuele eerste hulpmaatregelen. Sommige gastouderbureaus bieden de mogelijkheid om dit certificaat opnieuw te volgen, wat handig kan zijn als u al jarenlang EHBO-trainingsvolgt.
3. Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)
Een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is een verplicht document dat bewijst dat u in het verleden geen strafbare feiten hebt gepleegd die in tegenspraak zijn met het beroep van gastouder. De VOG moet niet ouder zijn dan twee maanden op het moment van aanmelding. Bovendien moet een VOG worden aangevraagd voor u en voor elke inwoner van 18 jaar of ouder in uw woning. Deze VOG's zijn verplicht om te bewijzen dat u en uw huishouden aan de veiligheidsnormen voldoen.
4. Persoonsgegevens en legitimatie
Bij de aanmelding bij de gemeente zijn ook persoonsgegevens en legitimatiebewijs nodig. U dient een geldig paspoort of ID-bewijs in te dienen, waarop uw burgerservicenummer (BSN) staat vermeld. Deze gegevens zijn nodig voor de registratie in het Personenregister Kinderopvang (PRK), dat een continue screening uitvoert op strafbare feiten.
5. Risico-inventarisatie
Een risico-inventarisatie is een verplicht onderdeel van de aanmelding. Deze inventarisatie wordt uitgevoerd door uw gastouderbureau om te beoordelen of uw opvanglocatie voldoet aan veiligheids- en hygiëne-eisen. De risico-inventarisatie helpt bij het identificeren van mogelijke gevaren in uw woning, zoals slechte verlichting, onveilige klimopslagen of ongeschikte speelgoedopslag. Uw gastouderbureau helpt u bij het invullen van deze inventarisatie en zorgt ervoor dat u goed voorbereid bent op de GGD-inspectie.
Aanmelding bij een gastouderbureau
Voordat u zich kunt aanmelden bij de gemeente, moet u eerst aangesloten zijn bij een gastouderbureau. Dit bureau helpt u bij het indienen van de benodigde documenten, ondersteunt u bij de voorbereiding van de GGD-inspectie, en communiceert met de gemeente over uw registratie. Het is verplicht om via een gastouderbureau aan te melden, omdat alleen deze bureaus gemachtigd zijn om gastouders in het LRK in te schrijven.
Een gastouderbureau heeft een aantal vaste stappen in het aanmeldingsproces:
- Controle van documenten: Uw bureau controleert of u alle benodigde documenten heeft, zoals diploma, EHBO-certificaat, VOG en legitimatiebewijs.
- Voorbereiding voor GGD-inspectie: Uw bureau helpt u voorbereiden op de GGD-inspectie, bijvoorbeeld door u te informeren over de eisen voor veiligheid en pedagogisch handelen.
- Aanmelding bij de gemeente: Zodra uw dossier compleet is, indient het gastouderbureau uw aanmelding bij de gemeente. De gemeente geeft vervolgens de GGD opdracht voor een inspectie.
Het is belangrijk om te weten dat u pas kan aanmelden bij de gemeente als u al een gezin hebt waaraan u wilt opvangen. Zonder een opvanggezin is het niet mogelijk om een LRK-nummer te verkrijgen, omdat de gemeente dit nodig heeft om de GGD-inspectie te kunnen plannen.
Aanmelding bij de gemeente
Zodra uw dossier bij het gastouderbureau compleet is, wordt u aangemeld bij de gemeente waar de opvang zal plaatsvinden. De gemeente ontvangt uw dossier en stuurt dit door aan de GGD voor een inspectie. Dit proces kan meerdere weken in beslag nemen, afhankelijk van de werklast van de GGD en de planning in uw regio.
1. GGD-inspectie
De GGD voert een locatieonderzoek uit om te beoordelen of uw opvanglocatie en pedagogisch handelen voldoen aan de wettelijke eisen. Tijdens deze inspectie bezoekt een GGD-inspecteur uw woning en voert een gesprek met u over uw pedagogisch beleid. De inspecteur controleert of uw woning veilig is, de juiste sanitairvoorzieningen heeft en voldoet aan de hygiëne-eisen. Ook wordt gecontroleerd of u maximaal 6 kinderen opvangt en of u in staat bent om op professionele wijze met kinderen om te gaan.
Na de inspectie maakt de GGD een rapport, dat wordt ingezonden bij de gemeente. Op basis van dit rapport beslist de gemeente of u in het LRK wordt ingeschreven.
2. LRK-nummer verkrijgen
Als de GGD concludeert dat u aan alle eisen voldoet, schrijft de gemeente u in in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Het LRK-nummer is een uniek identificatienummer dat u nodig hebt om als gastouder te mogen werken. Zodra u dit nummer heeft, kunt u beginnen met het opvangen van kinderen.
Het is mogelijk dat een gemeente leges (vergunningkosten) heft voor een nieuwe registratie of wijziging in het LRK. Deze kosten zijn afhankelijk van de gemeente en kunnen variëren per regio. U dient deze kosten zelf te betalen, en de gemeente stuurt een nota aan het gastouderbureau voor deze leges. Het gastouderbureau informeert u over deze kosten en zorgt ervoor dat de aanvraag pas wordt ingediend zodra de factuur is voldaan.
Veelvoorkomende vragen
1. Hoe lang duurt het om als gastouder te worden erkend?
Het proces van aanmelding tot het verkrijgen van een LRK-nummer kan meerdere weken duren. De gemeente heeft 10 weken om het dossier te verwerken, maar dit kan langer duren afhankelijk van de werklast van de GGD en de planning in uw regio. Het is daarom verstandig om vroegtijdig te beginnen met het verzamelen van documenten en het contact opnemen met een gastouderbureau.
2. Mag ik als gastouder werken bij een gezin thuis?
Ja, u mag als gastouder werken bij een gezin thuis. Dit betekent dat u de kinderen van een gezin opvangt in hun eigen woning. De eisen zijn in dit geval vergelijkbaar met die voor gastouderopvang in eigen woning. U dient wel te voldoen aan de regels van de Regeling dienstverlening aan huis, mits u niet meer dan drie dagen per week werkt en geen zzp’er bent. Deze regeling maakt het mogelijk dat u wordt ingezet bij een particuliere opdrachtgever voor beperkte uren.
3. Mag ik me aanmelden bij meerdere gastouderbureaus?
Ja, u mag aangemeld worden bij meerdere gastouderbureaus. Uw gastouderbureau dient dit aan te melden bij de gemeente. Voor deze koppeling hoeft geen nieuwe GGD-inspectie te worden uitgevoerd, omdat u al in het LRK staat ingeschreven. U kunt dus gelijktijdig werken via meerdere bureaus zonder dat extra controles nodig zijn.
4. Wat gebeurt er als mijn EHBO-certificaat verloopt?
Uw EHBO-certificaat moet jaarlijks worden vernieuwd. Veel gastouderbureaus organiseren dit certificaat één keer per jaar, zodat u er geen zorgen over hoeft te maken. Het is belangrijk dat uw certificaat nooit verloopt, omdat u verplicht bent om te voldoen aan de EHBO-eisen. Als u zelf EHBO-training volgt bij een ander bureau of via een andere instantie, moet u dit aan uw gastouderbureau melden.
5. Moet ik mijn woning aanpassen om als gastouder te werken?
Uw woning moet voldoen aan wettelijke eisen op het gebied van veiligheid, hygiëne en ruimte. De GGD controleert of uw woning geschikt is voor kinderopvang. Uw gastouderbureau helpt u met een risico-inventarisatie en geeft u advies over eventuele verbeteringen. Het is verstandig om uw woning voorbereid te houden op de GGD-inspectie, bijvoorbeeld door onveilige plekken te beveiligen of het speelgebied te organiseren.
Pedagogisch beleid
Een belangrijk onderdeel van het werk als gastouder is het voldoen aan pedagogische eisen. U werkt volgens het pedagogisch beleidsplan van uw gastouderbureau. Dit plan bevat richtlijnen over hoe u met kinderen moet omgaan, welke activiteiten u mag organiseren en welke normen en waarden u dient te hanteren. Het pedagogisch beleid helpt bij het creëren van een veilige, betrouwbare en kindvriendelijke omgeving.
Uw pedagogisch handelen wordt tijdens de GGD-inspectie beoordeeld. De GGD wil weten of u in staat bent om kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling en of u begrip hebt van kinderontwikkeling en gedragsproblemen. U dient dus een duidelijk pedagogisch plan te hebben, waarin u uw visie en werkwijze beschrijft.
Opvangcapaciteit en leeftijden
U mag maximaal 6 kinderen tegelijk opvangen, waarbij de leeftijden variëren tussen 0 en 13 jaar. De samenstelling van de leeftijden in uw groep is ook onderworpen aan aanvullende regels. Als u zelf kinderen hebt van jonger dan 10 jaar in huis, moet u deze meetellen in uw opvangcapaciteit. Dit betekent dat u minder kinderen van buiten kunt opvangen als u zelf jonge kinderen in huis hebt.
Het is belangrijk om de leeftijdsgemengde groep goed te beheren, zodat ieder kind voldoende aandacht krijgt en veilig kan spelen. U dient rekening te houden met de behoeften van jonge kinderen en de mogelijkheden van oudere kinderen.
Gevolg van registratie in het LRK
Zodra u in het LRK is ingeschreven, kunt u beginnen met het opvangen van kinderen. Uw gastouderbureau helpt u bij het vinden van een opvanggezin en ondersteunt u tijdens de opvang. Uw LRK-nummer is een bewijs van uw registratie en dient meestal opgegeven te worden bij de opdrachtgever of het gezin dat u wilt opvangen.
Conclusie
Het proces van gastouder worden is een verantwoordelijke en structurele klus die eisen stelt aan zowel persoonlijke kwaliteiten als wettelijke kennis. U dient een aantal documenten in te dienen, een GGD-inspectie te ondergaan, en het pedagogisch beleid van uw gastouderbureau te volgen. Het is belangrijk dat u goed voorbereid bent op het aanmeldingsproces en dat u samenwerkt met een gastouderbureau om alles correct af te handelen. Zodra u in het LRK staat ingeschreven, kunt u beginnen met het opvangen van kinderen en speelt u een waardevolle rol in de zorg voor kinderen.