Het werken als gastouder aan huis is in Nederland een steeds populaire vorm van kinderopvang. Voor ouders die op zoek zijn naar een betrouwbare en kindvriendelijke opvangoplossing kan een gastouder een uitkomst bieden. Maar wat zijn de regels als je zelf kinderen hebt? Mag iedereen gastouder worden, ook met jonge kinderen in huis? En wat zijn de voordelen en uitdagingen van zo’n situatie?
In dit artikel wordt ingegaan op de wettelijke voorwaarden, praktische aspecten en aanbevolen werkwijzen bij het combineren van gastouderschap en het opvoeden van eigen kinderen.
Wat is een gastouder aan huis?
Een gastouder aan huis is iemand die kinderen opneemt in hun eigen woning, binnen een kleinere groep, meestal niet meer dan vijf kinderen onder de 4 jaar en maximaal zes kinderen in totaal. Deze vorm van kinderopvang biedt een persoonlijke en kleinschalige omgeving, waarin kinderen zich vaak veilig en op hun gemak voelen. Het verschil met kinderdagverblijven of kinderopvangcentra ligt in de continuïteit, kleinschaligheid en de persoonlijke band die ontstaat tussen gastouder en kind.
Wettelijke regels
Om gastouder te worden, is registratie in het Landelijk Register Kinderopvang verplicht. Dit register garandeert dat gastouders bepaalde eisen voldoen, zoals het bezitten van een relevante opleiding, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en een certificaat Kinder EHBO. Daarnaast moet de woning aan veiligheidseisen voldoen. De aanwezigheid van eigen kinderen is geen belemmering voor het worden van gastouder.
Een belangrijke regel is dat gastouders maximaal 5 kinderen onder de 4 jaar tegelijk mogen opvangen. Eigen kinderen tellen mee in deze telling. Dus als een gastouder bijvoorbeeld twee eigen kinderen heeft, dan mag ze nog drie gastkinderen opvangen.
Kinderen van 4 jaar en ouder tellen niet mee in de groepsgrootte. Dit betekent dat schoolgaande kinderen, of kinderen die in de buitenschoolse opvang zitten, buiten de telling vallen. Voor gastouders met kinderen die naar school gaan, betekent dit een grotere flexibiliteit in de opvangcapaciteit overdag.
Uurtarief en regelgeving
Het tarief dat gastouders aan huis ontvangen, is één uurtarief per kind, ongeacht het aantal kinderen dat tegelijk wordt opgevangen. Dit tarief varieert per gastouder, maar ligt meestal tussen €17,50 en €20 per uur. Het tarief mag niet lager zijn dan het wettelijk minimumloon.
Een gastouder aan huis valt onder de Regeling Dienstverlening aan huis (RDH), wat betekent dat de gastouder recht heeft op vakantietoeslagen en vakantie-uren. Bovendien mag een gastouder niet meer dan 3 dagen per week werken bij één gezin. Voor ouders die dagdelen opvangen, kan het werken met een gastouder dus een financieel voordelig alternatief zijn t.o.v. een kinderdagverblijf.
Gastouder worden met eigen kinderen: Is dat toegestaan?
Ja, het is wettelijk toegestaan om gastouder te worden terwij toegestaan om gastouder te worden terwijl je eigen kinderen hebt. De leeftijd van je eigen kinderen bepaalt echter hoeveel gastkinderen je kunt opvangen. De maximale groepsgrootte is 5 kinderen onder de 4 jaar, waarbij je eigen kinderen meetellen.
Als je bijvoorbeeld twee eigen kinderen van 2 en 3 jaar hebt, dan mag je nog drie gastkinderen opvangen. Heb je een jongere kind, bijvoorbeeld een baby van 10 maanden, dan is je opvangcapaciteit kleiner. Dat is niet per se een nadeel, aangezien het je helpt om rustig aan te beginnen met gastouderschap en ervaring op te doen.
Wanneer je kinderen naar school gaan (4 jaar en ouder), tellen ze niet mee in de groepsgrootte. Dit betekent dat je in de schooltijd meer gastkinderen kunt opvangen, zonder extra belasting op je tijd of energie.
Voordelen van gastouderschap met eigen kinderen
1. Werk vanuit huis
Een van de grootste voordelen is dat je als gastouder vanuit huis werkt, wat je beschikbaar houdt voor je eigen gezin. Je hoeft geen opvang te regelen voor je kinderen, wat zowel emotioneel als financieel een opluchting kan zijn.
2. Sociale ontwikkeling van kinderen
Zowel je eigen kinderen als gastkinderen profiteren van de aanwezigheid van meerdere kinderen in de woning. Je kinderen groeien op in een sociaal rijke omgeving, leren delen, en kunnen nieuwe vaardigheden ontwikkelen zoals samenwerken, luisteren en communiceren.
3. Flexibiliteit in werktijden
Gastouderschap biedt flexibiliteit in werktijden. Je kunt zelf bepalen wanneer je beschikbaar bent en hoeveel uur je wilt werken per week. Dit is vooral gunstig voor ouders die parttime werken of die hun tijd willen verdelen tussen werk, gezin en andere verplichtingen.
4. Inkomen genereren
Voor gastouderschap krijg je een vergoeding per uur, wat een extra inkomensstroom kan zijn. Aangezien gastouderschap onder de RDH valt, ben je bovendien in aanspraak met vakantietoeslagen en vakantie-uren.
Uitdagingen van gastouderschap met eigen kinderen
1. Verdeling van aandacht
Het combineren van gastouderschap en zorg voor eigen kinderen vraagt om een goed evenwicht. Je moet professionele grenzen bewaken en ervoor zorgen dat gastkinderen dezelfde zorg krijgen als je eigen kinderen. Dit vraagt om eerlijkheid, structuur en planning.
2. Werk en privé scheidingsproblematiek
Als je huis je werkplek is, kan het lastig zijn om werk en privé te scheiden. Sommige gastouders vinden het moeilijk om emotioneel te onthouden of te schakelen tussen de rollen van gastouder en moeder/vader. Het is belangrijk om afspraken te maken over werk- en rusttijden, zodat zowel gastkinderen als eigen kinderen zich veilig en begrepen voelen.
3. Aandacht voor eigen kinderen
Je eigen kinderen moeten ook aandacht krijgen. Het is belangrijk om aparte momenten te creëren waarin je alleen bent met je kinderen, bijvoorbeeld tijdens het voorlezen voor het slapengaan of tijdens een speciale activiteit op zaterdag. Dit voorkomt dat je kinderen zich verwaarloosd voelen.
4. Tijdmanagement
Tijdmanagement is een essentieel aspect. Het plannen van eet-, slaap- en speelmomenten, evenals momenten van één-op-één aandacht, helpt bij het beheersen van de dag. Het is raadzaam om een duidelijke dagstructuur te ontwikkelen die zowel je gastkinderen als je eigen kinderen kunnen volgen.
Hoe combineer je gastouderschap met zorg voor je eigen kinderen?
1. Vaste dagstructuur
Een vaste dagstructuur is essentieel. Zorg dat alle kinderen weten wat er tijdens de dag gebeurt, zodat ze zich veilig en voorspelbaar voelen. Vaste eetmomenten, speeluren, en slaapmomenten zijn belangrijk voor de emotionele en fysieke ontwikkeling van kinderen.
2. Communicatie
Communicatie is de sleutel. Bespreek met je eigen kinderen hoe gastouderschap werkt en wat je van hen verwacht. Maak afspraken over welke speelgoed ze willen delen en wat privé blijft. Betrokkenheid bij activiteiten met gastkinderen kan een positieve ervaring zijn, maar het is ook belangrijk om de behoefte aan eigen tijd en ruimte te respecteren.
3. Tijdmanagement
Plan realistisch. Houd rekening met de behoeften van alle kinderen. Zorg dat je momenten hebt waarop je één-op-één aandacht kunt geven aan je eigen kinderen. Dit kan tijdens het voorlezen zijn of tijdens een uitje in het weekend.
4. Ondersteuning
Overweeg om professionele hulp in te schakelen, zoals een gastouderbureau. Zij kunnen je helpen met het vinden van geschikte gastkinderen die passen bij jouw gezinssituatie. Bovendien kunnen ze hulp bieden bij administratie en reserveopvang wanneer je zelf ziek bent of andere verplichtingen hebt.
Wat zijn de kosten van gastouderschap?
1. Uurtarief
Het tarief dat gastouders ontvangen varieert, maar ligt meestal tussen €17,50 en €20 per uur. Het tarief is hetzelfde per kind, ongeacht het aantal kinderen dat tegelijk wordt opgevangen. Dit is een belangrijk voordeel t.o.v. kinderdagverblijven, waar het tarief vaak hoger is.
2. Vergelijking met andere vormen van opvang
Gastouderschap is vaak goedkoper dan opvang in een kinderdagverblijf. Omdat gastouderschap kleinere groepen beheren, zijn de kosten vaak lager. Bovendien biedt gastouderschap vaak meer flexibiliteit in opvangtijden, wat bijvoorbeeld gunstig is als je kind later wordt gebracht of vroeger wordt opgehaald.
3. Kinderopvangtoeslag
Bij een erkende gastouder heb je recht op kinderopvangtoeslag. Dit betekent dat je een deel van de kosten terugkrijgt van de overheid, net zoals bij een kinderdagverblijf. Dit maakt gastouderschap een betaalbare opvangoplossing voor veel gezinnen.
Veiligheid en administratie
1. Veiligheidseisen
De woonruimte moet aan bepaalde veiligheidseisen voldoen. Denk aan voldoende ruimte, een veilige speelomgeving, en toegankelijke sanitair. De Gastouderbureau of het Landelijk Register Kinderopvang kan je helpen bij het controleren van deze eisen.
2. Administratieve verplichtingen
Als gastouder ben je verantwoordelijk voor het bijhouden van administratieve zaken zoals het tarief, het aantal uren en eventuele reserveopvang. Een gastouderbureau kan je ondersteunen bij deze zaken, zodat je je hoofd er niet voor hoeft te breken.
Conclusie
Het combineren van gastouderschap en het opvoeden van eigen kinderen is wettelijk mogelijk en voor velen een gunstige oplossing. Het biedt voordelen zoals flexibiliteit, sociale ontwikkeling van kinderen en het werken vanuit huis. Aan de andere kant vraagt het om goed plannen, communicatie en tijdmanagement. Het is belangrijk om professionele ondersteuning te zoeken, zoals via een gastouderbureau, en om afspraken te maken met je eigen kinderen. Uiteindelijk draagt gastouderschap bij aan een gezonde, kindvriendelijke opvangomgeving die zowel gast- als eigen kinderen baat bij.