Als freelance gastouder val je onder een specifieke categorie van zelfstandig werkzaam zijn, waarbij je verantwoordelijk bent voor het verwerken van jouw inkomsten in de aangifte inkomstenbelasting. In dit artikel worden de belangrijkste aandachtspunten en regelgevingen uiteengezet, op basis van de beschikbare informatie uit betrouwbare bronnen. Het doel is om een duidelijk en overzichtelijk beeld te geven van jouw belastingplicht, aandachtspunten bij aftrek van kosten, en de invloed van het kasstelsel op jouw belastingaangifte.
Belastingplicht en categorie: Freelancer of ZZP’er
De Belastingdienst plaatst iedere gastouder standaard in de categorie "freelancer". In deze context worden gastouderinkomsten beschouwd als resultaat uit overige werkzaamheden (ROW). Deze keuze heeft als voordeel dat je als gastouder niet hoeft aan te tonen dat je werkt als freelancer. Bovendien kun je onkosten in mindering brengen, wat leidt tot een lagere belastbaar inkomen en dus een lagere inkomstenbelasting.
Alternatief kun je je aangifte als Zelfstandig Zorgend Persoon (ZZP’er) invullen. In dat geval valt jouw inkomsten onder winst uit onderneming. Echter, dit vereist aanvullende aantoonbaarheid, zoals het aantal opdrachtgevers (bijvoorbeeld ouders), het aantal uren dat je jaarlijks aan je onderneming besteedt (minimum 1225 uur), en of je ondernemersrisico loopt (zoals inkomstenverlies). Voor de meeste gastouders is het invullen als freelancer dus het meest voordelig en eenvoudigst.
Aan te geven inkomsten
Voor de Belastingdienst zijn er verschillende soorten inkomsten die je als freelance gastouder moet opgeven. Deze zijn:
- Opvanguren maal het uurtarief: Dit is de basisvergoeding die je ontvangt voor elke opvanguur die je levert.
- Maaltijdvergoedingen: Soms ontvang je een extra vergoeding voor maaltijdbegeleiding.
- Overige vergoedingen: Eventuele aanvullende vergoedingen, zoals voor extra taken of activiteiten.
Deze inkomsten moeten worden ingevuld in Box 1 van het belastingformulier, onder de categorie Resultaat uit overige werkzaamheden. De Belastingdienst probeert zoveel mogelijk van deze bedragen vooringevuld te zetten, maar het is aan jou om de juistheid van deze aangiften te controleren. Als een rubriek niet correct is vooringevuld, moet je dit aanpassen of corrigeren.
Het kasstelsel en tijdsbepaling van inkomsten
Een belangrijk belastingtechnisch principe dat van toepassing is op jouw inkomsten is het kasstelsel. Dit betekent dat inkomsten en kosten worden aangerekend op het jaar waarin ze daadwerkelijk zijn betaald of ontvangen, niet op het jaar waarin ze verdiend of gemaakt zijn.
Voorbeeld: Als je in januari 2021 een bedrag ontvangt voor werkzaamheden die je in december 2020 hebt uitgevoerd, dan hoort deze inkomsten bij het belastingjaar 2020.
Gastouderbureaus die werken met gastouders moeten hun betalingsgegevens conform het kasstelsel aan de Belastingdienst leveren. Echter, als je kunt aantonen dat je werkzaamheden als ondernemer verricht of dat je in loondienst staat, is het kasstelsel niet van toepassing.
Aftrek van kosten
Een van de belangrijkste voordelen van het werken als freelance gastouder is dat je gemaakte kosten in mindering kunt brengen op je inkomsten. Dit leidt tot een lager belastbaar inkomen en dus een lager belastingbedrag.
De volgende kosten zijn in principe aftrekbaar:
- Spullen en materialen: Dit omvat bijvoorbeeld kindermeubilair of speelgoed, maar alleen als deze spullen uitsluitend voor de opvang worden gebruikt.
- Reiskosten: Kosten voor reizen tussen opvanglocaties kunnen aftrekbaar zijn, afhankelijk van hoe vaak je dit doet.
- Opleidingen en cursussen: Kosten voor opleidingen die relevant zijn voor jouw werk als gastouder zijn in mindering te brengen.
- Administratie: Kosten voor boekhouding of administratie, zoals software of boekhouders, zijn ook aftrekbaar.
- Verzekeringen: Sommige verzekeringen, zoals ziektekostenverzekering, kunnen ook in mindering komen.
Het is belangrijk om alle uitgaven goed te documenteren, omdat de Belastingdienst kan vragen om bewijs van de aftrekkosten. Bewaar daarom alle betalingsbonnen, facturen en andere relevante documenten.
Heffingskorting en belastbaar inkomen
Na aftrek van de gemaakte kosten van je inkomsten, houd je belastbaar inkomen over. Van dit bedrag worden de heffingskortingen in mindering gebracht.
Over het belastbaar inkomen moet je ook 5,5% premie ziektekosten betalen. Dit is verplicht voor alle belastingplichtigen en maakt deel uit van je aangifte in Box 1.
Een belangrijk feit is dat over de eerste ca. € 6.000 inkomsten meestal geen inkomstenbelasting is verschuldigd. Dit komt door de heffingskorting die in mindering wordt gebracht. Dus, als je inkomsten na aftrek van kosten lager zijn dan € 6.000, betaal je in de praktijk meestal geen belasting.
Uurtarief en tariefbepaling
Als freelance gastouder bepaal je zelf je uurtarief. Er zijn geen wettelijke voorschriften die bepalen wat je precies mag vragen, maar er zijn wel enkele richtlijnen:
- Minimumloon: Voor gastouders die opvang leveren in het huis van de kinderen geldt het minimumloon, vermeerderd met vakantietoeslag en vakantiedoorbetaling.
- Advies uurtarief: Voor gastouders die meerdere kinderen tegelijk opvangen, adviseren sommige bronnen om een uurtarief van ca. € 5,50 per uur per kind te hanteren.
- Extra vergoedingen: Soms is er een extra vergoeding voor bijkomende kosten, zoals reiskosten of maaltijdbegeleiding.
Het is belangrijk om een eerlijke, maar ook financieel haalbare opbrengst te hebben, zodat je inkomsten op de lange termijn duurzaam zijn.
Werk- en ziektevergoedingen
Als freelance gastouder ben je niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. Daarom is het belangrijk om eventueel eigen verzekeringen aan te nemen.
Bij ziekte heb je het volgende recht:
- 6 weken doorbetaling: Na de eerste 2 werkdagen ziekte krijg je 6 weken doorbetaling.
- Ziekteverlof vervalt: Na deze 6 weken vervalt het arbeidscontract.
- Zwangerschaps- en verlosverlof: Dit valt niet onder het reguliere ziekteverlof.
Gastouderbureau en bemiddeling
Het gastouderbureau speelt een belangrijke rol in de praktijk. Het bemiddelt tussen gastouders en vraagouders, faciliteert de communicatie en voert de kassiersfunctie uit. Bovendien is het gastouderbureau verantwoordelijk voor het naleven van de wettelijke regels bij de opvang.
Een belangrijk punt is dat er geen extra kosten worden in rekening gebracht voor de bemiddeling en begeleiding. Echter, voor deelname aan themabijeenkomsten of opleidingen kan het gastouderbureau wel een bijdrage vragen. Deze kosten vallen grotendeels voor rekening van de gastouder zelf.
Invullen van de aangifte: Let op de details
Het invullen van de aangifte inkomstenbelasting is een belangrijke verantwoordelijkheid. Let daarbij op de volgende punten:
- Controleer vooringevulde bedragen: De Belastingdienst probeert zoveel mogelijk bedragen vooringevuld te zetten, maar deze zijn niet altijd correct. Controleer of je inkomsten en kosten juist zijn opgenomen.
- Controleer de rubriek: Zorg ervoor dat jouw inkomsten correct onder "Resultaat uit overige werkzaamheden" zijn opgenomen. Als dit niet het geval is, corrigeer je dit.
- Bewaar documentatie: Bewaar alle bonnen en documenten die bewijzen dat je kosten hebt gemaakt. Deze kunnen worden gevraagd door de Belastingdienst.
Conclusie
Als freelance gastouder ben je verantwoordelijk voor het juiste invullen van je aangifte inkomstenbelasting. Je inkomsten worden beschouwd als resultaat uit overige werkzaamheden, en je kunt gemaakte kosten in mindering brengen. Over de eerste ca. € 6.000 inkomsten betaal je meestal geen belasting, dankzij de heffingskorting. Buiten de belastingaangifte zijn er ook aandachtspunten rondom het uurtarief, ziektevergoedingen en de rol van het gastouderbureau. Door goed op de hoogte te zijn van de regels en aandacht te besteden aan de correcte aangifte, zorg je voor een vloeiende administratie en vermijd je belastingproblemen.