Gastouderopvang aan huis is een vorm van professionele kinderopvang waarbij een gastouder de opvang verzorgt in de woning van de ouder(s), in plaats van in hun eigen woning. Deze vorm van opvang biedt een aantal unieke voordelen, zoals het feit dat kinderen in hun vertrouwde omgeving blijven en een stabiel ritme behouden. In dit artikel bespreken we de werking van gastouderopvang aan huis, de regels en voorwaarden, de voordelen en eventuele uitdagingen, en welke situaties zich voorkomen, bijvoorbeeld wanneer de gastouder zelf kinderen heeft in huis.
Wat is gastouderopvang aan huis?
Bij reguliere gastouderopvang worden kinderen opgevangen bij de gastouder thuis. Bij gastouderopvang aan huis daarentegen wordt de opvang bij het gezin zelf gegeven. Deze vorm van opvang is ideaal voor ouders die willen dat hun kind(eren) in hun eigen vertrouwde omgeving blijven, terwijl ze toch professionele kinderopvang ontvangen. Deze vorm van opvang wordt ook wel nannyopvang genoemd, omdat de gastouder vaak in loondienst komt bij de ouders.
In dit geval is de gastouder dan een werknemer van de ouder(s), en zijn de ouders verantwoordelijk voor het salaris, sociale premies en verzekeringen. In tegenstelling tot reguliere gastouderopvang, valt deze vorm van opvang onder een andere wetgeving en regeling, zoals de Regeling Dienstverlening Aan Huis (RDH).
Werking van gastouderopvang aan huis
Gastouderopvang aan huis wordt vaak uitgevoerd in de woning van de ouder(s), waarbij de gastouder niet alleen de kinderen opvangt, maar soms ook lichte huishoudelijke werkzaamheden verricht in overleg met de ouder(s). De gastouder geeft opvang conform een vaste of flexibele dienstregeling, die afgesproken wordt in een contract. De betaling van de gastouder gebeurt op basis van beschikbaarheid, wat inhoudt dat de gastouder een uurloon ontvangt, ongeacht het aantal kinderen dat tegelijk wordt opgevangen.
Een gastouder aan huis is meestal maximaal drie dagen per week aanwezig in de woning van de ouder(s). In het kader van de RDH heeft de gastouder recht op vakantie-uren en vakantietoeslag over het loon. Ook is er een wettelijk minimumloon dat geldt voor deze dienstverlening.
Regelingen en wettelijke vereisten
Gastouderopvang aan huis valt onder de Regeling Dienstverlening Aan Huis, die voor bepaalde rechten en verplichtingen zorgt voor zowel gastouder als ouder(s). Deze regeling is van toepassing op de meeste gevallen waarin de gastouder een vast contract heeft en geen zelfstandig ondernemer (ZZP) is. In dat geval werkt de gastouder als een gewone werknemer.
Daarnaast moet een gastouder aan huis geregistreerd zijn in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dit register houdt de kwalificaties en bevoegdheden van kinderopvangverleners bij, en is verplicht om opvang te mogen geven. De registratie vindt in dit geval plaats aan het adres van de ouders.
Ook gelden er wettelijke vereisten voor gastouders. Zo moet een gastouder onder andere in bezit zijn van een geldig diploma, een verklaring omtrent gedrag (VOG), en regelmatig bijscholing volgen. Deze eisen zorgen ervoor dat kinderen in een veilige en professionele omgeving worden opgevangen.
Voordelen van gastouderopvang aan huis
De keuze voor gastouderopvang aan huis heeft verschillende voordelen, die vooral gericht zijn op het welzijn van het kind, de ouders en de gastouder zelf.
Vertrouwde omgeving
Een van de belangrijkste voordelen van gastouderopvang aan huis is dat het kind in zijn eigen vertrouwde omgeving blijft. Het kind kan zijn gebruikelijke dagritme behouden, zoals wanneer het ontbijt, middagdutje en thuiskomt. Dit kan helpen bij de ontwikkeling van de emotionele veiligheid van het kind en voorkomt de stress die kan ontstaan bij het verlaten van de eigen woning.
Flexibiliteit en stabiliteit
Gastouderopvang aan huis biedt ouders vaak meer flexibiliteit in hun werktijden. De gastouder kan op afgesproken momenten beschikbaar zijn, wat gunstig is bij onverwachte situaties of wanneer ouders bijvoorbeeld een bijeenkomst of reis moeten afleggen. Bovendien kan het ritme van de opvang afgestemd worden op de behoeften van het kind, wat leidt tot een stabiele en consistente opvangsituatie.
Sociale ontwikkeling
Wanneer een gastouder in de woning van de ouders werkt, kan er gemakkelijker contact komen tussen het kind en andere kinderen. De gastouder kan bijvoorbeeld ook zorgen voor interactie tijdens speeluren of met andere kinderen die eventueel thuis bezoek komen. Dit stimuleert de sociale vaardigheden van het kind en kan bijdragen aan een betere sociaal-emotionele ontwikkeling.
Rust en voordelen voor ouders
Omdat de opvang in de eigen woning gebeurt, hoeft het kind niet te worden getransporteerd naar een andere locatie. Dit bespaart tijd en stress voor zowel het kind als de ouder(s). Bovendien is het makkelijker voor ouders om tijdens de opvang in contact te blijven met hun kind, bijvoorbeeld via een kijkje of een gesprek met de gastouder.
Gastouder worden met eigen kinderen thuis
Een aantal ouders overweegt om gastouder te worden, terwijl ze zelf kinderen in huis hebben. De Nederlandse wet staat dit toe, mits er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan. Een gastouder mag maximaal vijf kinderen vanonder de vier jaar tegelijk opvangen, waarbij de eigen kinderen meegeteld worden in dit maximum. Dus als een gastouder bijvoorbeeld twee eigen kinderen heeft van twee en drie jaar, mag ze nog drie gastkinderen opvangen.
Kinderen van vier jaar en ouder tellen niet mee in het maximum aantal, wat betekent dat de gastouder meer flexibiliteit krijgt wanneer haar eigen kinderen naar de basisschool gaan. In dit geval vallen schoolgaande kinderen tijdens schooltijden buiten de telling, waardoor de gastouder ruimte heeft voor extra gastkinderen.
Voordelen van gastouder worden met eigen kinderen
Het voordeel van gastouder worden met eigen kinderen thuis is dat de gastouder vanuit huis kan werken, terwijl ze beschikbaar blijft voor haar eigen kinderen. Er hoeft dan geen aparte opvang voor haar eigen kinderen geregeld te worden, wat kan leiden tot kostenbesparing en minder stress. Bovendien groeien eigen kinderen op in een sociale omgeving met andere kinderen, wat hun sociaal-emotionele ontwikkeling kan bevorderen.
Uitdagingen
Hoewel het werken als gastouder met eigen kinderen in huis veel voordelen biedt, zijn er ook uitdagingen. Het grootste probleem is het verdelen van aandacht tussen eigen kinderen en gastkinderen. De gastouder moet ervoor zorgen dat alle kinderen dezelfde zorg en aandacht krijgen. Dit vraagt om duidelijke grenzen, structuur en eerlijkheid.
Een ander aandachtspunt is het scheiden van werk- en privéleven. Wanneer de gastouder thuis werkt, kan het moeilijk zijn om de grens te trekken tussen werkplek en gezinsplek. Dit vraagt om goede planning en afspraken met het gezin.
Veilighheid en regelgeving
Omdat gastouderopvang aan huis in de woning van de ouder(s) gebeurt, zijn er bepaalde veiligheidseisen die moeten worden nageleefd. De woning moet aan zekere normen voldoen, zoals het aanwezig zijn van een veilige speelruimte en het ontbreken van mogelijke gevaren. De gastouder is verantwoordelijk voor het creëren van een veilige en stimulerende omgeving voor de kinderen.
Daarnaast gelden er regels die ter bescherming van alle partijen zijn opgesteld. Zo moet de gastouder geregistreerd zijn in het Landelijk Register Kinderopvang. Het adres van de ouder(s) moet worden ingeschreven in dit register, wat betekent dat de woning wordt onderzocht op veiligheid en geschiktheid voor kinderopvang.
Betaling en contracten
De betaling van een gastouder aan huis gebeurt op basis van een contract, waarbij de arbeidsvoorwaarden en betalingsvoorwaarden zijn vastgelegd. In de meeste gevallen betaalt het gezin een vaste tarief per uur, ongeacht het aantal kinderen dat tegelijk wordt opgevangen. Dit tarief ligt meestal tussen €17,50 en €20,00 per uur en mag nooit lager zijn dan het wettelijk minimumloon.
Er zijn drie mogelijke contractvormen voor gastouders aan huis:
ZZP (zelfstandig ondernemer) – De gastouder is zelfstandig en werkt als ondernemer. In dit geval is er geen wettelijke verplichting voor vakantie-uren of vakantietoeslag, maar de gastouder heeft wel de vrijheid om tarieven en diensten zelf vast te leggen.
Dienstverlening aan huis (RDH) – De gastouder is een werknemer van de ouder(s) en valt onder de regeling van dienstverlening aan huis. In dit geval heeft de gastouder recht op vakantie-uren en vakantietoeslag. De gastouder werkt maximaal drie dagen per week.
Familiecontract – Als de gastouder familie is van de ouder(s), kan er een aparte overeenkomst worden gemaakt. In dit geval gelden specifieke afspraken die in het contract worden vastgelegd.
Uitdagingen bij gastouderopvang aan huis
Hoewel gastouderopvang aan huis veel voordelen biedt, zijn er ook uitdagingen die kunnen optreden. Deze uitdagingen zijn niet alleen gericht op de gastouder, maar ook op de ouders die kiezen voor deze vorm van opvang.
Verdelen van aandacht
Wanneer de gastouder meerdere kinderen opvangt, is het belangrijk dat ze alle kinderen eerlijk en adequate aandacht geven. Dit vraagt om professionele grenzen en een duidelijk opgebouwd werkproces. De gastouder moet in staat zijn om zowel de gastkinderen als eigen kinderen (als van toepassing) te zorgen voor.
Werk-privébalans
Wanneer de gastouder in haar eigen woning werkt, kan het moeilijk zijn om de grens te trekken tussen werk en privéleven. Dit kan leiden tot uitputting of stress. Het is belangrijk dat de gastouder regelmatig pauzes maakt en een duidelijk werktijdschema heeft.
Communicatie met ouders
Een goede communicatie tussen gastouder en ouders is essentieel voor een goede opvangsituatie. De gastouder moet regelmatig rapporteren over de activiteiten, voortgang en eventuele problemen. De ouders moeten ook bereid zijn om feedback te geven en samen te werken aan het welzijn van het kind.
Conclusie
Gastouderopvang aan huis biedt ouders een betrouwbare en professionele vorm van kinderopvang in een vertrouwde omgeving. Deze vorm van opvang is ideaal voor ouders die willen dat hun kind(eren) in hun eigen woning blijven, terwijl ze toch professionele zorg ontvangen. De gastouder kan lichte huishoudelijke werkzaamheden verrichten, en werkt meestal in loondienst van de ouder(s) of als ZZP.
De regelingen en wettelijke vereisten zijn verschillend afhankelijk van de vorm van dienstverlening. Of de gastouder nu zelf kinderen heeft of niet, er zijn een aantal voordelen en uitdagingen verbonden aan deze vorm van opvang. Het is belangrijk dat zowel gastouder als ouder duidelijke afspraken maken, goed communiceren en zich aan de regels houden.
In de praktijk is gastouderopvang aan huis een populaire keuze, die zowel ouders als kinderen voordeel oplevert. Het biedt flexibiliteit, stabiliteit en een vertrouwde omgeving waarin kinderen zich goed kunnen ontwikkelen.