In Nederland wordt kinderopvang geregeld op verschillende manieren aangeboden, waaronder gastouderopvang. Een van de varianten is de zogenaamde gastouderopvang aan huis, waarbij de opvang van kinderen gebeurt in de woning van de ouder(s) in plaats van bij de gastouder zelf. Deze vorm van opvang biedt een aantal unieke voordelen, zoals de vertrouwde omgeving voor het kind, maar brengt ook specifieke eisen met zich mee.
Als gastouder die opvang wil geven in het eigen huis van ouders, is het van groot belang dat dit huis voldoet aan de wettelijke eisen en hygiënevoorschriften. Dit artikel geeft een overzicht van de relevante richtlijnen, eisen en procedure om een woning aan te passen of te laten keuren voor gastouderopvang aan huis. Alle informatie is gebaseerd op beschikbare bronnen en richtlijnen van betrouwbare instanties.
Wat is gastouderopvang aan huis?
Gastouderopvang aan huis betekent dat de opvang van kinderen gebeurt in de woning van de ouder(s), in plaats van in de woning van de gastouder. Deze vorm van opvang valt meestal onder de regeling "Dienstverlening aan huis" of ook wel "nanny-opvang" genoemd. In dit model is de gastouder meestal een werknemer van de ouder(s) en valt hij of zij onder de wet- en regelgeving voor dienstverlening in huiselijke omgeving. Dit betekent dat de ouder(s) verantwoordelijk zijn voor het salaris, sociale premies en verzekeringen van de gastouder.
De voornaamste voordelen van gastouderopvang aan huis zijn:
- Vertrouwde omgeving: Kinderen blijven in hun eigen woning, wat voor veel kinderen minder stressvol is.
- Flexibiliteit: De gastouder kan aanpassen aan de wensen en het schema van het gezin.
- Stabiele dagstructuur: Door opvang in het eigen huis te organiseren, kan een kinderdagstructuur beter worden gehandhaafd.
Deze opvangvorm is een populaire keuze voor gezinnen die willen dat hun kind(eren) in hun eigen milieu blijven, terwijl ze toch professionele kinderopvang ontvangen.
Eisen aan het huis voor gastouderopvang aan huis
Om gastouderopvang aan huis te mogen bieden, moet het huis van de ouder(s) aan een aantal wettelijke en praktische eisen voldoen. Deze eisen zijn bedoeld om de veiligheid en de kwaliteit van de opvang te waarborgen. De GGD speelt een centrale rol in het controleren of een woning aan deze eisen voldoet. De belangrijkste eisen zijn:
1. Veiligheid en hygiëne
- Rookvrij huis: Het hele huis moet rookvrij zijn en uitgerust met werkende rookmelders.
- Veiligheid voor kinderen: Er moeten maatregelen zijn genomen om kinderen te beschermen tegen gevaren in de woning, zoals dekking van stopcontacten, veilige opslag van scherp en giftig materiaal, en traphekjes.
- Voorzieningen voor kinderen: Elke speelruimte moet veilig, uitnodigend en afgestemd zijn op de leeftijd en het aantal kinderen. De spelen moeten geschikt zijn om de motorische, sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling van het kind te stimuleren.
- Slaapruimte: Voor kinderen jonger dan 1,5 jaar is een aparte, goed geventileerde slaapruimte vereist.
- Buitenspeelruimte: Er moet een veilige buitenspeelruimte zijn beschikbaar voor de kinderen.
2. Woonruimte en beschikbaarheid
- Voldoende ruimte: De woning moet voldoende ruimte bieden voor het aantal kinderen dat tegelijk opgevangen wordt.
- Maximaal 5 kinderen: Maximaal vijf kinderen onder de 4 jaar mogen tegelijk worden opgevangen. Kinderen van 4 jaar en ouder tellen niet mee in deze limiet.
3. Veiligheid voor kinderen en opvanggever
- Gecontroleerde opvanglocatie: De GGD moet de woning controleren en goedkeuren voor het gebruik als opvanglocatie.
- Registratie in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK): Zowel de gastouder als de opvanglocatie moeten geregistreerd zijn in het LRK.
- Verplichte certificaten: De gastouder dient te beschikken over een geldig EHBO-certificaat en andere benodigde documenten zoals een paspoort of identiteitsbewijs.
Procedure voor het keuren van een woning
De procedure om een woning te laten keuren als opvanglocatie voor gastouderopvang aan huis is vergelijkbaar met de procedure voor reguliere gastouderopvang. De volgende stappen zijn van toepassing:
- Aanvraag voor opvanglocatie: De gastouder of het gastouderbureau indien mogelijk, doet een aanvraag bij de gemeente voor registratie van de woning als opvanglocatie.
- GGD-controle: De GGD komt bij het huis om te controleren of het aan de wettelijke eisen voldoet. Dit betreft zowel de fysieke omgeving als veiligheid en hygiëne.
- Registratie in het LRK: Zodra de GGD het huis heeft goedgekeurd, wordt het huis en de gastouder geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Dit is verplicht om legaal te mogen functioneren.
- Jaarlijkse controle: De GGD voert jaarlijks een controle uit om te verifiëren of het huis nog steeds aan alle eisen voldoet.
- Leges- en inspectiekosten: Deze kosten zijn afhankelijk van de gemeente en moeten op eigen kosten worden geregeld.
Verantwoordelijkheden van de gastouder en de ouders
De gastouder en de ouders delen verantwoordelijkheden bij gastouderopvang aan huis. De gastouder is verantwoordelijk voor de dagelijkse opvang, de veiligheid en de kwaliteit van de zorg. De ouders zijn verantwoordelijk voor de administratieve kant, zoals het salaris, sociale premies en verzekeringen van de gastouder.
Bij de regeling dienstverlening aan huis is het verder zo dat de ouders geen verplichting hebben om loonheffing en sociale premies in te houden, mits de opvang niet meer dan drie dagen per week plaatsvindt. Dit is een belangrijke economische voordelen van deze vorm van opvang.
Belang van een duidelijk contract
Het contract tussen de gastouder en de ouders is een belangrijk onderdeel van de opvang. Het contract bevat duidelijke afspraken over werkuren, verantwoordelijkheden, beloningen en eventuele ziekteverzekeringen. Het is belangrijk dat het contract juridisch aantrekbaar is en alle relevante zaken bevat.
Veiligheid en voorzorgsmaatregelen
Om de veiligheid van de kinderen te waarborgen, zijn er een aantal aanbevolen voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen. Deze maatregelen zijn bedoeld om ongevallen en andere risico’s te voorkomen.
- Verwijdering van gevaarlijke voorwerpen: Messen, scherp gereedschap en giftige stoffen moeten op een veilige plek worden opgeborgen.
- Stopcontacten en elektriciteit: Stopcontacten moeten zijn afgedekt of geplaatst buiten bereik van kinderen.
- Voorzieningen tegen valpartijen: Traphekjes zijn verplicht om te voorkomen dat jonge kinderen van hogere verdiepingen vallen.
- Buitenspeelruimte: De buitenspeelruimte moet veilig zijn en uitgerust zijn met geschikt speelgoed en oppas.
- Rookmelders en rookvrij huis: Het huis moet rookvrij zijn en uitgerust met werkende rookmelders.
Daarnaast is het belangrijk dat de gastouder over een geldig EHBO-certificaat beschikt en dat er duidelijke protocollen zijn opgesteld voor bijvoorbeeld ongevallenregistratie, huiselijk geweld en kindermishandeling.
Aanpassingen aan het huis voor gastouderopvang
Als het huis van de ouder(s) niet volledig voldoet aan alle wettelijke eisen, kunnen aanpassingen worden gedaan. Deze aanpassingen kunnen zowel structurele als functionele aard hebben.
Structurale aanpassingen
Structurale aanpassingen kunnen nodig zijn om de veiligheid en de hygiëne van het huis te verbeteren. Voorbeelden zijn:
- Aanleg van extra ruimtes voor spelen en slapen.
- Verwijdering of afdekking van gevaarlijke voorwerpen.
- Installatie van rookmelders of brandblussers.
- Verbetering van ventilatie en licht in speel- en slaapruimtes.
Functionele aanpassingen
Functionele aanpassingen betreffen de manier waarop de woning wordt gebruikt voor gastouderopvang. Deze kunnen omvatten:
- Het indelen van een aparte speelruimte en slaapruimte.
- Het opstellen van een duidelijke dagstructuur voor de kinderen.
- Het voorzien van geschikt speelgoed en activiteiten die passen bij de leeftijd van de kinderen.
- Het opstellen van protocollen voor noodgevallen, meldingen en communicatie met ouders.
Veilig slapen en veiligheid in de slaapruimte
Voor kinderen jonger dan 1,5 jaar is het van groot belang dat de slaapruimte veilig en geschikt is. De eisen voor de slaapruimte zijn:
- Voldoende lucht: De ruimte moet goed geventileerd zijn.
- Veiligheid: Het bed of slapeniek moet voldoen aan de veiligheidseisen.
- Toestemming buikliggen: De gastouder moet toestemming hebben van de ouders om een kind in buikligging te laten slapen.
- Geen inbakeren: Inbakeren van kinderen is verboden tenzij er schriftelijke toestemming van de ouders is.
- Geen giftige stoffen: Het gebruik van giftige stoffen in de slaapruimte is niet toegestaan.
De rol van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK)
Het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) is een centrale database waarin alle kinderopvanglocaties in Nederland worden geregistreerd. Voor gastouderopvang aan huis is het verplicht dat zowel de gastouder als de opvanglocatie geregistreerd zijn in het LRK. De registratie is een onderdeel van de wettelijke eisen en maakt het mogelijk om opvang te bieden in overeenstemming met de wettelijke regels.
Bij de registratie in het LRK worden een aantal eisen nagekeken, zoals:
- De gastouder beschikt over een geldig EHBO-certificaat.
- De gastouder is in staat om pedagogisch te werken met kinderen.
- De gastouder is op de hoogte van en werkt met protocollen zoals huiselijk geweld en kindermishandeling.
- De gastouder beschikt over een veilige en hygiënische opvanglocatie.
De GGD controleert of deze eisen zijn voldaan en registreert de opvanglocatie in het LRK. Zonder registratie in het LRK is het niet toegestaan om gastouderopvang aan te bieden.
Samenwerking met een gastouderbureau
Veel ouders kiezen ervoor om hun gastouderopvang aan huis via een gastouderbureau te organiseren. Een gastouderbureau helpt bijvoorbeeld met het vinden van een geschikte gastouder, het opstellen van een contract en het invullen van administratieve formulieren. Dit kan het proces van het opzetten van gastouderopvang aan huis vergemakkelijken en efficiënter maken.
Een gastouderbureau kan ook helpen bij het aanpassen van een woning aan de wettelijke eisen. Ze kunnen adviseren over de nodige aanpassingen en samenwerken met de GGD om het huis te laten keuren. Buiten dat, bieden ze ook ondersteuning bij de jaarlijkse controles en andere administratieve kwesties.
Conclusie
Gastouderopvang aan huis is een populaire vorm van kinderopvang die geschikt is voor gezinnen die willen dat hun kind(eren) in hun eigen vertrouwde omgeving blijven. Deze vorm van opvang brengt echter ook een aantal wettelijke eisen met zich mee. Het is van groot belang dat het huis van de ouder(s) aan alle eisen voldoet en dat zowel de gastouder als de opvanglocatie geregistreerd zijn in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK).
Door voorzorgsmaatregelen te nemen, de wettelijke eisen te volgen en samen te werken met een gastouderbureau, is het mogelijk om een veilige en kwalitatieve gastouderopvang aan huis te bieden. Dit zorgt voor een stabiele en betrouwbare oplossing voor gezinnen die professionele kinderopvang nodig hebben, zonder hun kinderen uit hun vertrouwde omgeving te hoeven verwijderen.
Bronnen
- Gastouder aan huis – Gastouderbureau Nederland
- Gastouderopvang aan huis – Wens Gastouderbureau
- Kun je gastouder worden met eigen kinderen thuis?
- Opvang in uw eigen huis – Gastouderbureau Noorderlicht
- Waar moet een gastouder aan voldoen – Thuis van Huis
- Welke eisen worden er aan jouw huis gesteld als jij aan de slag gaat als gastouder? – Thuiscreche