Eigen Gastouder Opvang Beginnen: Wat Moet Je Weten?

Als gastouder bied je kinderen een veilige, warme en persoonlijke opvang in je eigen huis of in het huis van de ouders. Het is een knusse manier van kinderopvang die zich onderscheidt door de kleine groepen, de sfeer van een gezin en de flexibiliteit in tijden. Voordat je start, is het belangrijk om te weten wat er precies bij komt kijken. Dit artikel biedt een overzicht van de vereisten, voordelen, mogelijkheden en stappen die je moet doorlopen om je gastouderopvang aan huis te beginnen.

Wat is gastouderschap?

Een gastouder is een professional die kinderen opvangt in een kleinschalige en huiselijke setting. De opvang vindt meestal plaats in de eigen woning of in het huis van de ouders. De groep is klein: maximaal zes kinderen van 0 tot 13 jaar, inclusief eventueel eigen kinderen tot 10 jaar. De kinderen krijgen hierdoor veel aandacht en persoonlijke begeleiding.

Gastouderschap verschilt van klassieke kinderopvang zoals een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang. Het biedt een sfeer die zich aansluit bij die van een gezin en is vaak een aantrekkelijke keuze voor ouders die op zoek zijn naar een betrouwbaar alternatief dat goed aansluit bij hun werk- en levenssituatie.

De opvang kan bestaan uit volledige dagen, halve dagen of enkele uren na schooltijd, afhankelijk van de behoefte van de ouders. Het is dus een flexibele en persoonlijke vorm van opvang die aansluit bij de wensen van zowel ouders als kinderen.

Voordelen van gastouderschap

Voor ouders

Huiselijke sfeer en persoonlijke benadering: Gastouderschap biedt een sfeer die zich aansluit bij die van een gezin, waarin kinderen zich snel thuis voelen.
Flexibiliteit in tijden: Het is vaak mogelijk om opvangtijden af te stemmen op de werktijden van de ouders.
Kleinschalige groep: Omdat de groep klein is, kan elke kind individuele aandacht krijgen.
Gedekte kinderopvangtoeslag: Omdat gastouders geregistreerd staan in het Landelijk Register Kinderopvang, kunnen ouders kinderopvangtoeslag aanvragen.

Voor gastouders

Een werkplek met warme sfeer: Werk in een omgeving die je zelf hebt ingericht, waarin kinderen zich snel op hun gemak voelen.
Eigen onderneming: Je bent zelfstandig en bepaalt je eigen werktijden, urenregistratie en tarief.
Mogelijkheid tot combinatie met eigen kinderen: Als je zelf kinderen hebt, kun je deze opnemen in je opvang, waardoor je zowel werk als gezin kunt combineren.
Persoonlijke ontwikkeling: Gastouderschap is een vak, waarbij je continu leer en groeit, bijvoorbeeld via pedagogische bijscholing of cursussen over voeding en gezondheid.

Voorwaarden om gastouder te worden

Als gastouder ben je niet alleen een zorgverlenaar, maar ook een zelfstandige ondernemer. Daarom zijn er zowel pedagogische als praktische voorwaarden om aan te voldoen. Deze voorwaarden zijn verplicht en gelden volgens de huidige regelgeving.

1. Pedagogische en opleidingsvereisten

Erkend pedagogisch diploma: Je dient geregistreerd te zijn in het Landelijk Register Kinderopvang, wat verplicht is voor het aanvragen van de kinderopvangtoeslag. Voor deze registratie heb je een erkend pedagogisch diploma nodig. Denk bijvoorbeeld aan de opleiding Gastouder Basismodule of een SPW-diploma niveau 3 of hoger.
EHBO-diploma voor kinderen: Je moet in het bezit zijn van een EHBO-certificaat dat specifiek gericht is op kinderen. Dit certificaat moet elk jaar vernieuwd worden.
Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG): Je dient een VOG aan te vragen om aan te tonen dat je geen strafbaar verleden hebt. Dit is verplicht om als gastouder geregistreerd te worden.

2. Woon- en woningvereisten

Veilige en kindvriendelijke woning: Je woonsituatie moet geschikt zijn voor kinderopvang. Dit betekent voldoende ruimte, een veilige binnen- en buitenomgeving en een rookvrije opvangruimte. De GGD voert een inspectie uit om te controleren of je huis voldoet aan de eisen voor veiligheid en hygiëne.
Maximaal zes kinderen: Je mag in totaal maximaal zes kinderen van 0 t/m 13 jaar tegelijk opvangen.

3. Ondernemerschap

Zelfstandige professional: Je bent geen medewerker in loondienst, maar een zelfstandig ondernemer. Je bepaalt je eigen tarief, stelt je eigen huisregels en beheert je administratie. Dit betekent onder andere het opstellen van een urenregistratie en het doen van een belastingaangifte.
Kamer van Koophandel (KvK) registratie (optioneel): Hoewel het niet verplicht is, kun je kiezen voor een inschrijving in de Kamer van Koophandel, wat kan helpen met de administratie en formaliteiten.

Stappenplan om je gastouderopvang te starten

Stap 1: Aanmelden bij een gastouderbureau

De allereerste stap is om je in te schrijven bij een erkend gastouderbureau. Deze bureaus geven je begeleiding bij het hele proces, van het verzamelen van benodigde documenten tot het afwachten van de GGD-inspectie. Tijdens een intakegesprek wordt besproken wat jouw wensen zijn en hoe je als gastouder aan de slag wilt gaan.

Stap 2: Verzamel benodigde documenten

Tijdens het inschrijfproces worden de benodigde documenten verzameld. Denk hierbij aan:

Een geldig pedagogisch diploma (minimaal mbo 2 Helpende zorg en welzijn of vergelijkbaar).
Een EHBO-certificaat voor kinderen.
Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).
Eventueel een Verklaring Omtrent het Gedrag van je partner, indien je samen werkt.
Bewijs van jouw woonsituatie.

Stap 3: Inspectie door de GGD

Als je voldoet aan de vereisten, wordt jouw woning geïnspecteerd door de GGD. Deze inspectie controleert of jouw huis voldoet aan de eisen voor veiligheid, hygiëne en ruimte voor kinderopvang. Als alles in orde is, ontvang je een melding van de GGD dat je aan de eisen voldoet.

Stap 4: Inschrijven in het Landelijk Register Kinderopvang

De registratie in het Landelijk Register Kinderopvang is verplicht. Hiermee kan de opvangtoeslag worden aangevraagd door ouders. Deze registratie wordt meestal door het gastouderbureau geregeld.

Stap 5: Start je opvang

Zodra je geregistreerd staat en de GGD-inspectie is geslaagd, kun je beginnen met het opvangen van kinderen. Het is verstandig om je beschikbaarheid te bepalen en jouw opvangprogramma in te richten. Je kunt kiezen om kinderen bij jezelf thuis op te vangen of bij de ouders thuis.

Stap 6: Administratie en voortgezette opleiding

Het is belangrijk om je administratie goed te beheren. Dit betreft onder andere:

urenregistratie
belastingaangifte
cursussen en bijscholing (zoals EHBO vernieuwing of pedagogische cursussen)

Omdat gastouderschap een vak is, is het verstandig om je continu te ontwikkelen. Veel gastouderbureaus ondersteunen jou met cursussen en bijscholing, die soms zelfs vergoed worden.

Gastouder aan huis of bij ouders thuis?

Een keuze die je als gastouder moet maken, is waar je de kinderen wilt opvangen: bij je eigen huis of bij het huis van de ouders. Beide opties hebben voor- en nadelen.

Voordeel van opvang bij je eigen huis

Bekende omgeving: Jij bent vertrouwd met jouw woning en kunt deze veilig inrichten voor kinderen.
Volledige controle: Je bent de baas over de inrichting, het tijdschema en de beveiliging.
Kleine groep: Je kunt de opvang volledig aanpassen aan jouw eigen wensen en mogelijkheden.

Voordeel van opvang bij ouders thuis

Flexibiliteit: Je kunt meerdere opvanglocaties tegelijk bedienen, afhankelijk van de vraag.
Minder verantwoordelijkheid voor inrichting: De ouders zijn verantwoordelijk voor de inrichting van hun eigen woning.
Aansluiting bij ouders: Je kunt direct contact leggen met ouders en hun wensen inspelen.

Nadelen

Minder privacy bij gastouder thuis: Als je kinderen opvangt in je eigen woning, is er minder privacy voor je eigen gezin.
Meer logistiek bij ouders thuis: Je moet afhankelijk zijn van de wensen van de ouders, wat het plannen van je eigen werkweek lastiger kan maken.

Tips voor het starten van je gastouderopvang

Bepaal je beschikbaarheid: Denk na over hoeveel dagen per week je beschikbaar bent en hoeveel uren je per dag wilt werken.
Maak een duidelijk tijdschema: Zorg voor een overzichtelijke kalender of agenda waarin je opvanguren zijn opgenomen.
Stel jouw opvangprogramma in: Gebruik een mix van gerichte activiteiten en vrij spel, afhankelijk van de leeftijd en wensen van de kinderen.
Blijf zich ontwikkelen: Ga regelmatig bijscholen, bijvoorbeeld in pedagogiek of EHBO.
Zorg voor veiligheid en hygiëne: Controleer regelmatig de veiligheid van jouw opvangruimte en zorg voor een strak hygiënesysteem.
Ondersteuning zoeken: Veel gastouderbureaus bieden hulp bij administratie, bijscholing of contact met ouders.