Inleiding
De Dag van de Gastouder is een jaarlijks terugkerende gebeurtenis in Nederland die gericht is op het waarderen van gastouders voor hun cruciale bijdrage aan de opvang en ontwikkeling van kinderen. Op 20 september 2018 vond deze dag plaats, een moment waarop diverse organisaties en ouders stilstonden bij de inzet van deze professionals. Gastouders bieden kleinschalige opvang, wat een hoge mate van persoonlijke aandacht en een veilige omgeving mogelijk maakt. Uit gegevens blijkt dat ruim 80.000 kinderen in Nederland gebruikmaken van gastouderopvang. Deze vorm van opvang wordt door ouders zeer gewaardeerd en scoort consequent hoge waarderingen binnen de kinderopvangsector.
De dag dient niet alleen als erkenning voor de dagelijkse inzet, maar ook als een moment van verbinding en extra attenties. Verschillende gastouderbureaus en netwerken organiseren activiteiten of versturen geschenken om hun waardering te tonen. De rol van de gastouder wordt beschouwd als die van een "echte held", die kinderen warmte en persoonlijke aandacht biedt en bijdraagt aan hun groei en ontwikkeling. In dit artikel worden de diverse aspecten van de Dag van de Gastouder in 2018 belicht, inclusief de activiteiten, de betekenis van de gastouderopvang en de manieren waarop waardering wordt geuit.
De Betekenis van Gastouderopvang
Gastouderopvang onderscheidt zich door haar kleinschaligheid. In tegenstelling tot grotere kinderdagverblijven, biedt gastouderopvang kinderen de ruimte om zich in hun eigen tempo te ontwikkelen. Deze opvangvorm is populair onder ouders vanwege de persoonlijke benadering en de veiligheid die het geboden wordt.
Kleinschaligheid en Persoonlijke Aandacht
Een belangrijk aspect van gastouderopvang is de kleine groepsgrootte. Volgens de beschikbare informatie krijgen kinderen in deze setting de ruimte om zichzelf te ontwikkelen en is er specifieke aandacht voor hun eigen tempo. Deze werkwijze sluit aan bij de behoeften van veel kinderen en ouders. De waardering voor deze vorm van opvang is dan ook hoog; ouders waarderen gastouderopvang al jaren als de hoogste binnen de sector. De persoonlijke band die gastouders opbouwen met de kinderen en hun gezinnen is hierbij van doorslaggevende betekenis.
De Rol van de Gastouder
De taken van een gastouder zijn divers en omvatten veel meer dan alleen toezicht houden. Gastouders begeleiden kinderen bij hun dagelijkse activiteiten, stimuleren hun ontwikkeling en bieden een veilige haven. Ze spelen een essentiële rol in de vroege opvoeding en het welzijn van kinderen. De beschrijving van de werkzaamheden varieert van het ondernemen van activiteiten als naar buiten gaan, kleien en verven, tot het ondersteunen bij moeilijke taken en het zingen van liedjes. Ook het verschonen van luiers en het bieden van een luisterend oor maken deel uit van de dagelijkse praktijk. Gastouders ervaren hun werk als zeer belonend, met name door de groei die ze bij kinderen zien en de leuke interacties die ze hebben.
Activiteiten en Waardering tijdens de Dag van de Gastouder 2018
De Dag van de Gastouder 2018 werd op diverse manieren gevierd, variërend van evenementen georganiseerd door bureaus tot initiatieven van ouders en zelfstandige activiteiten.
Evenementen en Presentaties
Gastouderbureau inZicht organiseerde een speciale avond in de Cazemierboerderij in Tolbert. Tijdens deze bijeenkomst kregen gastouders een "dikke pluim" uitgereikt als teken van waardering voor hun inzet, betrokkenheid en de fijne samenwerking. Als extra cadeau was er een presentatie van Jessica Boerema, eigenaar van www.contactinbeeld.com. Zij gaf een impressie van contact en communicatie met kinderen, ondersteund door korte filmpjes die de rol van (gast)ouders hierin duidelijk maakten. Dit soort educatieve elementen tijdens de viering benadrukt de professionele ontwikkeling die gepaard gaat met het gastouderschap.
Geschenken en Attenties
Verschillende organisaties hebben concrete geschenken verstrekt om hun waardering te tonen. 4Kids stuurde alle gastouders een doosje met bloembolletjes. Het idee hierachter was dat de gastouders, na het planten in het najaar, in het voorjaar kunnen genieten van prachtige anemonen. Dit geschenk symboliseert de groei en ontwikkeling die gastouders faciliteren. Voor gastouders die via 4Kids werken en niets ontvingen, was er de mogelijkheid om alsnog het presentje aan te vragen via e-mail.
Daarnaast is er vanuit de oudercommissie van Welkom Kind een initiatief genomen om gastouders op een bijzondere manier te waarderen. Zij stimuleerden ouders om samen met hun kinderen bloemen te maken (door te kleuren, verven of knippen). Wanneer alle gastkinderen een bloem zouden maken, zou de gastouder een boeket van zelfgemaakte bloemen ontvangen. Dit initiatief werd beschreven als een "hartverwarmende actie" en een mooie opsteker voor de gastouder.
Digitale en Online Waardering
KNGO (Kennisnetwerk Gastouderopvang) zette de waardering online voort. Op social media werden complimenten, feitjes en dankberichten gedeeld om een "digitaal feestje" te bouwen voor alle gastouders. Speciaal voor de dag was er een feestelijke kleurplaat beschikbaar gesteld, die gratis gedownload kon worden. Aan deze kleurplaat was een winactie verbonden: het delen van een foto van de ingekleurde kleurplaat bood kans op een KNGO-pakket. KNGO benadrukte hiermee dat gastouders elke dag het verschil maken voor kinderen en ouders, en dat deze dag dient als zichtbare erkenning van hun waardevolle werk.
De Maatschappelijke Context van de Dag van de Gastouder
De Dag van de Gastouder maakt deel uit van een breder palet van dagen waarop beroepsgroepen in de kinderopvang in het zonnetje worden gezet. De bronnen vermelden dat deze dag samenvalt met de "Dag van de Leidster". Hoewel de exacte datum in 2018 (20 september) wordt genoemd, is het doel universeel: het tonen van waardering voor degenen die betrokken zijn bij de opvang en opvoeding van kinderen.
Vergelijking met andere dagen
Hoewel de focus ligt op de gastouder, is het relevant om te vermelden dat de erkenning van zorg en dienstverlening in de maatschappij op verschillende momenten plaatsvindt. De bronnen vermelden bijvoorbeeld ook de Nationale Secretaresse Dag, die vanwege de corona-uitbraak was verplaatst. Hoewel dit thema niet direct relevant is voor de gastouderopvang, illustreert het de maatschappelijke gewoonte om specifieke beroepsgroepen te eren. De Dag van de Gastouder onderscheidt zich door de specifieke focus op de combinatie van opvang, opvoeding en de persoonlijke band die gastouders met gezinnen opbouwen.
De Impact van de Dag
De viering van de Dag van de Gastouder heeft een tweeledig effect. Ten eerste is het een directe blijk van waardering voor de gastouders zelf, wat hun motivatie en betrokkenheid kan versterken. Ten tweede informeert het de bredere maatschappij over het bestaan en het belang van gastouderopvang. Door publiekelijk aandacht te besteden aan de kwaliteiten van gastouders – zoals het bieden van een veilige plek, warmte en persoonlijke aandacht – wordt het maatschappelijk aanzien van dit beroep verhoogd.
Praktische Informatie voor Gastouders en Ouders
Voor gastouders en ouders is de Dag van de Gastouder ook een moment van praktische afstemming en herkenning.
Herkenning van de Werkzaamheden
Gastouders herkennen zich vaak in de veelzijdigheid van het werk. De beschrijving van de werkzaamheden (buiten spelen, knuffelen, politieagent spelen) geeft een realistisch beeld van de dagelijkse praktijk. Het is een beroep dat zowel fysieke inzet als emotionele beschikbaarheid vereist. De vreugde die gastouders halen uit het zien van de ontwikkeling van kinderen ("super trots op ze als je ziet hoe de kinderen groeien") vormt de kern van hun motivatie.
De Rol van Ouders
Ouders spelen een actieve rol in de viering van de dag, zoals gezien werd in het initiatief van Welkom Kind. Door samen met kinderen bloemen te maken, betrekken ouders de kinderen bij het tonen van waardering. Dit versterkt de driehoeksrelatie tussen ouder, kind en gastouder. Het is een manier om de band te versterken en de gastouder te laten weten dat hun inzet wordt gezien en gewaardeerd.
Continuïteit en Zichtbaarheid
Hoewel de Dag van de Gastouder een specifieke dag is, wordt de waardering in sommige gevallen doorgetrokken. Gastouderbureau inZicht spreekt over een "bijzonder gezellige avond" en een jaarlijkse traditie. De online activiteiten van KNGO zorgen ervoor dat de waardering ook buiten de directe omgeving van de gastouder zichtbaar wordt. De beschikbaarheid van materialen, zoals de kleurplaat van KNGO of de bloemenvoorbeelden van Welkom Kind, maakt het voor ouders en kinderen eenvoudig om deel te nemen.
Conclusie
De Dag van de Gastouder 2018 was een uitgelezen moment om stil te staan bij de onmisbare rol van gastouders in de Nederlandse samenleving. Met ruim 80.000 kinderen die gebruikmaken van deze vorm van opvang, is de impact aanzienlijk. De dag werd gekenmerkt door een mix van professionele erkenning, persoonlijke attenties en community-building.
Organisaties zoals Gastouderbureau inZicht, 4Kids en KNGO hebben actief bijgedragen aan deze erkenning door het organiseren van evenementen, het versturen van geschenken en het opzetten van online campagnes. De waardering werd niet alleen top-down gegeven, maar ook bottom-up via initiatieven van ouders en kinderen, zoals het maken van zelfgemaakte bloemen.
De kernwaarden van gastouderopvang – kleinschaligheid, persoonlijke aandacht en veiligheid – werden breed uitgedragen. De dag fungeerde als een jaarlijkse herinnering aan het belang van deze waardering, niet alleen op de specifieke dag, maar zoals KNGO stelde: "vandaag én elke dag". De diversiteit aan activiteiten, van educatieve presentaties tot symbolische geschenken als bloembolletjes, onderstreept de professionele en persoonlijke betrokkenheid die kenmerkend is voor de gastouderbranche.