Inleiding
De rol van een gastouder is veelzijdig en verantwoordelijk. Naast de pedagogische zorg voor kinderen, is de veiligheid en gezondheid van de kinderen onder de hoek een absolute prioriteit. De Nederlandse wetgeving, met name de Wet Innovatie van Kwaliteit Kinderopvang (IKK), stelt dan ook strikte eisen aan de kwalificaties van gastouders. Een essentieel onderdeel hierbij is het bezit van een geldig EHBO-diploma, specifiek gericht op kinderen. Daarnaast komt vaak de vraag naar voren of het volgen van een Bedrijfshulpverlening (BHV) cursus ook wenselijk of noodzakelijk is. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de vereisten, de verschillende trainingsvormen en de certificeringsinstanties die relevant zijn voor gastouders.
Wettelijke Kaders en Vereisten
De Wet IKK is de hoeksteen van de kwaliteitsborging in de kinderopvang. Doel van deze wet is het verhogen van de kwaliteit en het waarborgen van de veiligheid. Voor gastouders is het hebben van een EHBO-diploma gericht op kinderen verplicht. Dit is een basisvoorwaarde om als gastouder te mogen werken en om te voldoen aan de eisen van de GGD en de Wet kinderopvang.
Een belangrijke speler in de certificering is NIKTA, door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangewezen als instantie voor het uitgeven van geregistreerde certificaten. NIKTA biedt specifieke certificaten die relevant zijn voor de kinderopvang, waaronder: - Een geregistreerd certificaat Acute Zorgverlener Module Kind en Omgeving. - Een geregistreerd certificaat Eerstehulpverlener. - Een geregistreerd certificaat Acute Zorg bij kinderen. - Een geregistreerd certificaat Bedrijfshulpverlener, Module Kind en Omgeving.
Deze certificaten waarborgen dat de professional voldoet aan de eisen van zowel de Arbowet (BHV) als de Wet kinderopvang (IKK).
EHBO voor Gastouders: De Basisveiligheid
Voor gastouders is het EHBO-diploma een wettelijke verplichting. De trainingen zijn erop gericht om gastouders de vaardigheden te leren die nodig zijn bij acute medische situaties bij kinderen en baby's. Verschillende aanbieders bieden specifieke EHBO-cursussen voor gastouders aan.
Een aanbieder benadrukt dat een EHBO-diploma voor gastouders niet alleen kinderen, maar ook volwassenen betreft, zoals ouders en bezoekers. Het diploma moet voldoen aan de Wet IKK en is GGD-erkend. De erkenning door Het Oranje Kruis is hierbij een kwaliteitsstempel. Een dergelijk diploma is vaak twee jaar geldig, wat de noodzaak tot jaarlijkse hercertificering vermindert.
Een andere aanbieder, Centraal EHBO-BHV, vermeldt dat hun cursussen voldoen aan de wettelijk gestelde eisen en dat kinderopvangorganisaties en gastouders hiermee volledig voldoen aan de eisen van de overheid, arbo en GGD. De samenwerking met officiële organisaties zoals Het Oranje Kruis, De Nikta en De Nederlandsche Reanimatie Raad (NRR) garandeert de geldigheid van de certificaten.
Livis, een landelijke aanbieder, biedt een combinatie van e-learning en praktijk (blended learning). Hun portfolio omvat specifieke trainingen voor gastouders, zoals "Herken Kinderziekten". Deze flexibele vorm van leren stelt gastouders in staat om op een efficiënte manier te voldoen aan de opleidingsvereisten.
BHV voor Gastouders: Een Waardevolle Aanvulling
Hoewel BHV (Bedrijfshulpverlening) voor gastouders niet wettelijk verplicht is, wordt het gezien als een waardevolle aanvulling op de EHBO-kennis. Een BHV-cursus biedt scholing in brandbestrijding, ontruiming en communicatie tijdens een noodsituatie. Het volgen van een BHV-cursus geeft gastouders de tools om juist te handelen in verschillende noodsituaties en zorgt voor een extra laag van veiligheid voor de kinderen onder hun zorg.
Een specifieke cursus die wordt genoemd is de "BHV cursus Kind en Omgeving Plus". Deze cursus van zes uur biedt alles wat een gastouder moet weten over EHBO voor baby’s en kinderen, Reanimatie bij Volwassenen en BHV-taken zoals brandbestrijding, ontruiming en communicatie. De uitkomst van een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) bepaalt vaak of er gekozen moet worden voor blussen of niet.
Verschillende aanbieders integreren EHBO en BHV in één training. Vidastrainingen bijvoorbeeld biedt een volledige BHV cursus of alleen een EHBO cursus aan. De BHV cursus omvat "Eerste Hulp Bij Brand, Ontruiming en EHBO" en leert gastouders omgaan met paniek, het verschil tussen baby's en kinderen, en het correct inzetten van een AED bij kinderen. Ook hier wordt benadrukt dat de training voldoet aan alle eisen vanuit de wet IKK.
Trainingsvormen en Methodieken
De manier waarop trainingen worden aangeboden verschilt per aanbieder, maar er is een duidelijke trend naar flexibiliteit en praktijkgerichtheid.
Interactief en Maatwerk Centraal EHBO-BHV benadrukt dat hun cursussen interactief zijn. De docent past de stof aan op de specifieke situatie van de gastouder of het bedrijf. Theoretische cursussen alleen werken in de praktijk niet goed; interactief bezig zijn zorgt ervoor dat kennis beter wordt opgeslagen en geeft deelnemers meer zelfvertrouwen. Er wordt gebruik gemaakt van powerpoints, oefeningen en zelfs spellen om de leerstof op een laagdrempelige en ontspannen manier over te brengen.
Livis maakt gebruik van "blended learning", een combinatie van online e-learning en praktijktrainingen op meer dan 200 locaties door het land. Deze methode is uitgegroeid tot een van de grootste landelijke aanbieders.
Incompany Trainingen Voor organisaties of groepen gastouders bieden veel aanbieders de mogelijkheid tot "incompany" trainingen. Vidastrainingen vermeldt dat dit mogelijk is vanaf twee personen, waarbij de training specifiek wordt afgestemd op de behoeften van de groep. Livis speelt hier ook op in door bedrijfsgerichte oplossingen te bieden, inclusief een partnerdashboard voor het volgen van cursisten en het genereren van managementrapportages.
Kwaliteitsborging en Certificering
De betrouwbaarheid van de trainingen wordt gewaarborgd door samenwerking met officiële, door de overheid erkende, instanties. De bronnen vermelden expliciet dat aanbieders voldoen aan de eisen van Het Oranje Kruis, De Nederlandsche Reanimatie Raad (NRR) en NIKTA. Dit is cruciaal voor gastouders, aangezien zij bij de GGD-inspectie moeten kunnen aantonen dat hun diploma's geldig en erkend zijn.
De cursussen zijn vaak kort en krachtig, zoals de "BHV cursus in 6 uur" die door Vidastrainingen wordt aangeboden. Deze korte duur maakt het voor drukke gastouders makkelijker om te blijven voldoen aan de wettelijke verplichtingen zonder dat het een al te grote belasting vormt.
Conclusie
Voor gastouders is het bezit van een EHBO-diploma een onmisbare en wettelijk verplichte basis. Daarnaast biedt het volgen van een BHV-cursus, al dan niet in combinatie met EHBO, een waardevolle verdieping van de vaardigheden die nodig zijn om adequaat te kunnen reageren op noodsituaties. De keuze voor een training hangt af van persoonlijke voorkeur, maar de mogelijkheden zijn divers: van klassikale lessen en blended learning tot volledig op maat gemaakte incompany trainingen. Door te kiezen voor een gecertificeerde training via een erkende instantie, zoals Het Oranje Kruis of NIKTA, waarborgt de gastouder niet alleen de veiligheid van de kinderen, maar voldoet deze ook moeiteloos aan de strenge eisen van de Wet IKK en de GGD.