Inleiding
Gastouderopvang vormt een essentiële schakel in de kinderopvang in Nederland. Het biedt een flexibele en persoonlijke vorm van opvang, vaak in een huiselijke omgeving. Voor zowel ouders als gastouders is inzicht in de financiële aspecten cruciaal. De kosten bestaan uit een uurtarief voor de gastouder en bijkomende bureau- of bemiddelingskosten. Deze kosten komen in aanmerking voor kinderopvangtoeslag, wat de netto-lasten voor ouders aanzienlijk kan verlagen. De hoogte van het uurtarief is onderhevig aan wettelijke maximumpercentages, maar kent binnen die grenzen variatie. Daarnaast zijn er regelingen voor specifieke situaties, zoals opvang in het weekend, nachtopvang, en maaltijdvergoedingen. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de financiële regelingen en tarieven binnen de gastouderopvang, gebaseerd op actuele gegevens.
De Structuur van Kosten bij Gastouderopvang
De totale kosten die ouders betalen voor gastouderopvang zijn opgebouwd uit verschillende componenten. Allereerst is er het uurtarief dat de gastouder zelf vaststelt. Daarnaast zijn er bureaukosten of bemiddelingskosten die het gastouderbureau in rekening brengt voor de bemiddeling en administratie. Beide onderdelen tellen mee voor de kinderopvangtoeslag, mits het totale uurtarief binnen de wettelijke maximumgrens blijft.
Uurtarief en Bureaukosten
Gastouders hebben de vrijheid om hun eigen uurtarief te bepalen. Gastouderbureaus spelen hierin slechts een adviserende rol. De verhouding tussen het tarief van de gastouder en de bureaukosten kan variëren, afhankelijk van de afspraken met het bureau.
Sommige bureaus rekenen lage bureaukosten, waardoor ouders binnen de maximale uurprijs een hogere vergoeding aan de gastouder kunnen betalen. Een voorbeeld hiervan is een bureauvergoeding van €0,40 per uur, wat resulteert in een gastoudervergoeding van €8,10 per uur bij een totaal tarief van €8,50. Andere bureaus hanteren een vast bedrag per uur voor bureaukosten, zoals €0,95 per uur per kind, met een minimum en maximum per maand. Weer andere bureaus werken met een maandtarief dat bestaat uit een vast bedrag en een variabel bedrag per kind, waarbij de hoogte afhankelijk is van het aantal opvanguren.
Deze variatie in berekening van bureaukosten beïnvloedt de netto-inkomsten van de gastouder en de totale kosten voor de ouders. Ouders doen er verstandig aan om de specificatie van de kosten goed te bekijken.
Wettelijk Maximum Uurtarief (KOT)
De overheid stelt jaarlijks een maximumuurprijs vast voor gastouderopvang. Dit is het bedrag waarover ouders kinderopvangtoeslag kunnen krijgen. Het is van belangrijk dat het totale uurtarief (gastoudervergoeding + bureaukosten) dit maximum niet overschrijdt.
Voor het jaar 2025 bedraagt de maximumuurprijs €7,53. Voor 2026 is er een verhoging aangekondigd. De voorlopige maximum uurprijs voor 2026 is €8,49. De verwachting is dat de definitieve prijzen in oktober worden vastgesteld. Het is belangrijk om te vermelden dat de bureaukosten onderdeel uitmaken van deze maximum uurprijs.
Een overzicht van de maximumtarieven: * 2025: €7,53 per kind per uur. * 2026: €8,49 per kind per uur (voorlopig).
Daarnaast advisere
n enkele bronnen een starttarief voor gastouders dat lager is dan het maximum, om ruimte te houden voor bureaukosten of om concurrerend te blijven. Zo wordt een advies uurtarief voor 2025 vanaf €7,65 gegeven en voor 2026 vanaf €8,00.
Kinderopvangtoeslag
De kinderopvangtoeslag is een vergoeding van de Belastingdienst voor een deel van de opvangkosten. De hoogte van de toeslag is afhankelijk van het bruto-gezamenlijk inkomen van de ouders, het aantal kinderen en het aantal uren opvang. De toeslag kan oplopen tot 96% van de kosten. Het is essentieel dat ouders de toeslag binnen drie maanden na de eerste opvangmaand aanvragen.
Aanvullende Vergoedingen en Onkosten
Naast het uurtarief zijn er andere vergoedingen die gastouders in rekening kunnen brengen. Deze zijn vaak niet inbegrepen in het basisuurtarief en worden apart vergoed.
Maaltijdvergoedingen
Voor de maaltijden die de gastouder verstrekt, gelden aparte vergoedingen. Deze vergoedingen zijn niet verplicht, maar worden vaak gebruikt. De tarieven kunnen per bureau verschillen, maar er zijn gangbare bedragen: * Broodmaaltijd: €1,75 of €2,00. * Warme maaltijd: €2,50 of €2,90. * Tussendoortjes: Dit wordt vaak besproken in een koppelingsgesprek tussen ouders en gastouder.
Weekend- en Nachttarief
Voor opvang op ongebruikelijke tijden gelden speciale regelingen. Gastouders mogen een toeslag rekenen voor opvang in het weekend en 's nachts. * Weekend: Voor zaterdag en zondag mag een gastouder 120% van het normale uurtarief in rekening brengen. * Nacht: Voor nachtopvang (van 23:00 uur tot 07:00 uur) mag een gastouder 4 uren van 120% in rekening brengen.
Reiskostenvergoeding
Wanneer de gastouder moet reizen om de opvang te verzorgen, is een kilometervergoeding gebruikelijk. De meest genoemde vergoeding is €0,23 of €0,24 per kilometer. Dit kan ook in overleg worden vastgesteld (maatwerk).
Huispersoneel
Wanneer de gastouder opvangt in het huis van de ouders (vraagouder), kan er sprake zijn van de regeling 'dienstverlening aan huis'. Hierbij geldt een advies tarief dat is gebaseerd op het minimumloon. Voor 2024 werd een advies tarief van €16,45 per uur genoemd, ongeacht het aantal kinderen.
Tarieven voor Buitenschoolse Opvang (BSO) en Thuisopvang
Naast reguliere dagopvang zijn er aparte tariefstructuren voor andere vormen van opvang.
BSO-tarieven
Voor buitenschoolse opvang (BSO) hanteert één van de bronnen een advies gastouder uurtarief van €5,70 per uur per kind. De bureaukosten voor BSO kunnen per maand worden berekend, met bedragen variërend van €30 voor één kind tot €70 voor drie of meer kinderen. Deze kosten worden ook in vakanties doorberekend.
Opvang in Huis van de Gastouder
Bij opvang in het huis van de gastouder bepaalt de gastouder het uurtarief. De bureaukosten worden hier vaak per gezin berekend, met een maximum per maand (bijv. €60 voor één kind, €70 voor twee of meer kinderen). Bij deze vorm van opvang worden vaak ook uren meegeteld voor peuterspeelzalen of het spelen bij klasgenootjes.
Meerdere Kinderen
Bij de berekening van bureaukosten voor meerdere kinderen wordt vaak gewerkt met staffels. Het eerste kind is doorgaans het kind dat de meeste uren opvang afneemt. * Bureaukosten: Vaak geldt een tarief voor het eerste kind, en een lager tarief voor het tweede kind. Voor het derde en volgende kind worden soms geen bureaukosten meer gerekend. * Bemiddelingskosten: Een andere structuur is een vast bedrag per kind, met een maximum per gezin.
De Rol van de Gastouder en het Bureau
De financiële relatie tussen ouders, gastouder en bureau is geregeld via bemiddeling.
Zelfstandigheid van de Gastouder
Gastouders worden in de regel als zelfstandig ondernemer beschouwd. Dit betekent dat zij hun eigen uurtarief bepalen. Het gastouderbureau kan hierin adviseren, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij de gastouder. Dit vereist dat gastouders zich bewust zijn van de kosten die zij maken en een passend tarief vaststellen. Stichting NYSA roept gastouders op om serieus met de bepaling van hun uurtarief aan de slag te gaan en een correcte beloning voor hun werkzaamheden te eisen.
Bemiddelingskosten
De bemiddelingskosten dekken de diensten van het gastouderbureau. Deze kosten kunnen op diverse manieren worden berekend: 1. Per uur: Een vast bedrag per opvanguur, soms met een minimum en maximum per maand. 2. Per maand: Een vast bedrag per kind of per gezin per maand, ongeacht het aantal uren. 3. Combinatie: Een vast bedrag plus een variabel bedrag afhankelijk van het aantal kinderen.
Het voordeel van een maandtarief is dat de bureaukosten vastliggen, ongeacht of er in een maand minder uren worden opgevangen (bijvoorbeeld door vakantie).
Conclusie
De financiële aspecten van gastouderopvang zijn complex, maar goed te overzien wanneer de afzonderlijke componenten worden begrepen. De kern van de kosten bestaat uit het uurtarief van de gastouder en de bureaukosten. Deze kosten vallen binnen een wettelijk maximum, dat jaarlijks wordt vastgesteld (€7,53 in 2025, €8,49 in 2026). Ouders kunnen een aanzienlijk deel van deze kosten terugkrijgen via de kinderopvangtoeslag. Daarnaast zijn er regelingen voor extra kosten, zoals maaltijden, weekendopvang en reiskosten. De hoogte van het tarief is mede afhankelijk van het soort opvang (dagopvang, BSO, opvang bij gastouder thuis) en het aantal kinderen. Zowel ouders als gastouders hebben baat bij een duidelijke afspraken over deze tarieven en onkostenvergoedingen om financiële verrassingen te voorkomen.