In de Nederlandse kinderopvangsector is de regelgeving rondom de opvang van kinderen een constante bron van discussie en aanpassing. Een specifiek aandachtspunt hierbij is de mogelijkheid voor meerdere gastouders om vanaf hetzelfde adres werkzaam te zijn. Tot voor kort was het wettelijk vastgelegd dat er per adres slechts één gastouder geregistreerd mocht staan in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP). Deze bepaling is echter gewijzigd, wat een significante verschuiving heeft veroorzaakt in de manier waarop opvang geregeld kan worden. De introductie van de Verzamelwet 2015 op 1 januari 2015 opende de deur voor partners of huisgenoten om allebei als gastouder geregistreerd te staan en werkzaam te zijn op hetzelfde adres. Dit artikel belicht de juridische context, de praktische implicaties voor het maximum aantal op te vangen kinderen, en de overwegingen voor ouders en gastouders bij deze opvangvorm.
Juridische Context en de Verzamelwet 2015
De regelgeving rondom gastouderopvang is de afgelopen jaren aanzienlijk geëvolueerd, met name door de inwerkingtreding van de Verzamelwet 2015. Tot 1 januari 2015 was het wettelijk verboden om meerdere gastouders op één adres te registreren. Dit betekende dat in een huishouden waarin meerdere personen werkzaam wilden zijn in de kinderopvang, er slechts één als gastouder kon worden geregistreerd. De reden voor deze beperking was niet altijd duidelijk, maar het zorgde er in de praktijk voor dat huisgenoten of echtparen waarbij beide partners in de kinderopvang wilden werken, genoodzaakt waren om aparte adressen te gebruiken of dat er één partner zijn werkzaamheden moest staken.
Met de invoering van de Verzamelwet 2015 is deze bepaling komen te vervallen. Verschillende bronnen bevestigen dat het vanaf genoemde datum mogelijk is geworden voor partners of huisgenoten om samen op één adres geregistreerd te staan als gastouder. Dit betekent dat een echtpaar of huisgenoten allebei als gastouder werkzaam kunnen zijn op hetzelfde adres. De wetgeving is bedoeld om meer flexibiliteit te creëren in de opvangmogelijkheden en om beter aan te sluiten bij de praktische situaties in veel huishoudens. Hoewel de wet per 2015 is ingevoerd, is het relevant om te benadrukken dat deze regelgeving nog steeds van kracht is en vormgeeft aan de huidige praktijk van kinderopvang. De wet regelt expliciet dat het adres het criterium is voor de registratie, en dat het niet langer het individu is dat exclusief recht heeft op die registratie.
Een belangrijk aspect van de wetgeving is dat het register (LRKP) per adres wordt bekeken. Eerder kon per adres maar één gastouder ingeschreven staan. Door de wijziging is het nu mogelijk om twee gastouders op hetzelfde adres te registreren. Dit is een fundamentele verandering in de wetgeving die de mogelijkheden voor opvang op één adres aanzienlijk heeft verruimd. De wetgeving benadrukt dat dit een wetswijziging is die is doorgevoerd om de kinderopvang toegankelijker en flexibeler te maken.
Maximum Aantal Kinderen per Adres en Per Gastouder
Een cruciaal punt van aandacht bij de registratie van twee gastouders op één adres is de capaciteit voor het opvangen van kinderen. Hoewel de wetgeving het mogelijk maakt om twee gastouders te registreren, betekent dit volgens de beschikbare informatie niet automatisch dat het aantal kinderen dat opgevangen mag worden, verdubbeld. Verschillende bronnen benadrukken dit punt nadrukkelijk.
Volgens de regelgeving mag een gastouder maximaal zes kinderen van 0 tot 13 jaar tegelijk opvangen. Dit maximum geldt per gastouder. Echter, wanneer twee gastouders op één adres werkzaam zijn, blijft de totale capaciteit beperkt. De bronnen geven aan dat de eis van maximaal zes kinderen per adres in stand blijft. Dit betekent dat, ongeacht het aantal geregistreerde gastouders op een adres, het totale aantal kinderen dat tegelijkertijd opgevangen mag worden, niet meer dan zes mag zijn. Dit is een wezenlijk verschil met de situatie waarin twee gastouders op aparte adressen werkzaam zouden zijn, waarbij ieder adres een capaciteit van zes kinderen zou hebben.
De reden voor deze beperking is waarschijnlijk gelegen in de veiligheid en de kwaliteit van de opvang. Een te grote groep kinderen kan leiden tot een overbelasting van de beschikbare volwassenen, wat de veiligheid en de aandacht voor individuele kinderen in gevaar kan brengen. De wetgever heeft er dus voor gekozen om de totale groepsgrootte per locatie te beperken, ongeacht het aantal werkzame krachten. Dit impliceert dat de twee gastouders op één adres de zorg voor deze zes kinderen moeten verdelen.
De verdeling van de zorg kan op verschillende manieren worden georganiseerd. De bronnen suggereren dat de gastouders de week moeten verdelen. Dit betekent in de praktijk dat niet beide gastouders tegelijkertijd de opvang verzorgen, maar dat ze elkaar afwisselen. Als de ene gastouder op maandag en dinsdag werkt, kan de ander dat op woensdag en donderdag doen, bijvoorbeeld. Hierdoor wordt voorkomen dat de groep te groot wordt en blijft de verhouding tussen het aantal kinderen en het aantal volwassenen binnen de perken. Het is echter ook mogelijk dat de gastouders gezamenlijk de zorg voor de zes kinderen opvangen, mits het totaal aantal kinderen de limiet van zes niet overschrijdt. De wet spreekt over "maximaal zes kinderen tegelijkertijd per persoon", maar de contextuele informatie suggereert dat dit per adres wordt gezien.
Een andere nuance die uit de informatie naar voren komt, is dat de leeftijd van de kinderen een rol speelt in de maximale capaciteit. Hoewel het algemene maximum op zes kinderen wordt gesteld, wordt er gesproken over een maximum van vijf kinderen voor kinderen tot 4 jaar. Dit is een aparte regeling die mogelijk te maken heeft met de intensievere zorg die baby's en peilers nodig hebben. De informatie hierover is echter niet eenduidig. De ene bron spreekt over een maximum van vijf kinderen tot 4 jaar, terwijl andere bronnen het algemene maximum van zes kinderen noemen. Gezien de inconsistentie in de bronnen, is het belangrijk om te vermelden dat de exacte regeling voor de leeftijdscategorieën enigszins onduidelijk kan zijn. Over het algemeen kan worden gesteld dat het streven is om de groepsgrootte beheersbaar te houden, met name voor de jongste kinderen.
Praktische Voordelen en Aandachtspunten
Naast de juridische en technische aspecten van de opvang bij twee gastouders op één adres, zijn er ook praktische overwegingen die zowel voor ouders als voor de gastouders zelf van belang zijn. De bronnen bieden inzicht in zowel de voordelen als de aandachtspunten van deze opvangvorm.
Voordelen
Het hebben van twee gastouders op één adres brengt verschillende voordelen met zich mee. Een belangrijk voordeel is de meer flexibiliteit in de planning van opvangdagen. Ouders hebben meer speelruimte in het plannen van de opvang, omdat er twee beschikbare krachten zijn. Als de ene gastouder bijvoorbeeld ziek is of op vakantie gaat, kan de andere gastouder de opvang overnemen. Dit zorgt voor een continuïteit van zorg die bij een enkele gastouder vaak ontbreekt. Wanneer één gastouder om welke reden dan ook stopt met de opvang, behouden de kinderen nog steeds een vertrouwde opvangplek bij de andere gastouder op hetzelfde adres. Dit kan een geruststellende gedachte zijn voor ouders.
Een ander genoemd voordeel is de meer sociale interactie voor de kinderen. Kinderen profiteren van de verschillende persoonlijkheden en ervaringen van de twee gastouders, wat hun sociale ontwikkeling kan stimuleren. Door de afwisseling in begeleiding en interactie leren kinderen zich aan te passen aan verschillende situaties en volwassenen, wat een waardevolle vaardigheid is.
Aandachtspunten
Tegelijkertijd zijn er belangrijke aandachtspunten die goed gemanaged moeten worden. De communicatie is hierbij cruciaal. Zowel de communicatie tussen de gastouders onderling als de communicatie met de ouders moet soepel verlopen om misverstanden en onduidelijkheden te voorkomen. Een goede overdracht van informatie is essentieel voor een stabiele opvangomgeving.
Daarnaast is het van belang om duidelijke afspraken te maken over zaken als opvangtijden, tarieven en huisregels. Doordat er twee partijen bij betrokken zijn, kan de administratie complexer worden. Door vooraf heldere afspraken te maken, weet iedereen waar hij aan toe is en kunnen conflicten worden vermeden.
Een ander aandachtspunt betreft de samenwerking. De gastouders moeten elkaars werk ondersteunen en aanvullen. In de praktijk kan dit betekenen dat ze taken verdelen of elkaars werk overnemen bij afwezigheid. Een goede onderlinge verstandhouding is essentieel voor het slagen van deze opvangvorm.
Een specifiek punt van zorg dat in de bronnen wordt genoemd, is het gebrek aan regeling voor vervanging bij ziekte. Hoewel de mogelijkheid bestaat dat de ene gastouder de andere kan vervangen, is dit wettelijk nog niet volledig geregeld. De Brancheorganisatie Kinderopvang heeft hierop gewezen en pleit voor een duidelijke regeling. Dit betekent dat gastouders op één adres die beide geregistreerd staan, elkaars werk in geval van ziekte niet automatisch kunnen overnemen zonder dat dit juridisch en financieel goed geregeld is. Dit is een lacune in de wetgeving die in de praktijk voor onzekerheid kan zorgen.
Groepsindeling en Capaciteit per Gastouder
De informatie geeft aan dat een gastouder per dag in totaal maximaal zes kinderen van 0 tot 13 jaar tegelijk mag opvangen. Dit maximum is leidend voor de opvangcapaciteit. Echter, wanneer twee gastouders op één adres werkzaam zijn, is de totale groepsgrootte beperkt tot zes kinderen. Dit betekent in de praktijk dat de twee gastouders de zorg voor deze zes kinderen moeten verdelen. De wetgeving stelt dat gastouders niet tegelijkertijd hun kinderen op hetzelfde adres kunnen opvangen, wat impliceert dat ze de week moeten verdelen. Dit is een belangrijk aspect voor de planning van de opvang.
De verdeling van de zorg kan op verschillende manieren worden georganiseerd. De bronnen suggereren dat de gastouders de week moeten verdelen. Dit betekent in de praktijk dat niet beide gastouders tegelijkertijd de opvang verzorgen, maar dat ze elkaar afwisselen. Als de ene gastouder op maandag en dinsdag werkt, kan de ander dat op woensdag en donderdag doen, bijvoorbeeld. Hierdoor wordt voorkomen dat de groep te groot wordt en blijft de verhouding tussen het aantal kinderen en het aantal volwassenen binnen de perken. Het is echter ook mogelijk dat de gastouders gezamenlijk de zorg voor de zes kinderen opvangen, mits het totaal aantal kinderen de limiet van zes niet overschrijdt. De wet spreekt over "maximaal zes kinderen tegelijkertijd per persoon", maar de contextuele informatie suggereert dat dit per adres wordt gezien.
Een andere nuance die uit de informatie naar voren komt, is dat de leeftijd van de kinderen een rol speelt in de maximale capaciteit. Hoewel het algemene maximum op zes kinderen wordt gesteld, wordt er gesproken over een maximum van vijf kinderen voor kinderen tot 4 jaar. Dit is een aparte regeling die mogelijk te maken heeft met de intensievere zorg die baby's en peilers nodig hebben. De informatie hierover is echter niet eenduidig. De ene bron spreekt over een maximum van vijf kinderen tot 4 jaar, terwijl andere bronnen het algemene maximum van zes kinderen noemen. Gezien de inconsistentie in de bronnen, is het belangrijk om te vermelden dat de exacte regeling voor de leeftijdscategorieën enigszins onduidelijk kan zijn. Over het algemeen kan worden gesteld dat het streven is om de groepsgrootte beheersbaar te houden, met name voor de jongste kinderen.
Conclusie
De ontwikkeling van de wetgeving rondom gastouderopvang, met name door de invoering van de Verzamelwet 2015, heeft een belangrijke verandering teweeggebracht in de mogelijkheden voor opvang op één adres. Het is nu mogelijk voor partners of huisgenoten om allebei als gastouder geregistreerd te staan op hetzelfde adres. Dit biedt voordelen zoals meer flexibiliteit, continuïteit van zorg en een rijkere sociale omgeving voor kinderen.
Echter, deze mogelijkheid brengt ook beperkingen en verantwoordelijkheden met zich mee. De belangrijkste beperking is dat het maximum aantal kinderen dat tegelijkertijd opgevangen mag worden, beperkt blijft tot zes per adres. Dit betekent dat de capaciteit niet toeneemt door het hebben van een tweede gastouder. De verdeling van de zorg moet zorgvuldig worden gepland om te voldoen aan de regelgeving en om de kwaliteit van de opvang te waarborgen.
Praktisch gezien vereist deze opvangvorm goede communicatie, duidelijke afspraken en een effectieve samenwerking tussen de gastouders. Het is ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de huidige lacunes in de wetgeving, met name rondom de vervanging bij ziekte. Ondanks deze uitdagingen biedt de mogelijkheid van twee gastouders op één adres een waardevolle optie voor ouders die op zoek zijn naar flexibele en betrouwbare kinderopvang.