Inleiding
Uk & Puk is een uitgebreid en integraal programma voor vroege educatie (VVE) dat speciaal is ontwikkeld voor kindercentra die werken met kinderen in de leeftijd van 0 tot 4 jaar. Het programma is ontworpen om onderwijsachterstanden te verminderen door de brede ontwikkeling van jonge kinderen op een planmatige wijze te stimuleren. Een essentieel onderdeel van Uk & Puk is de betrokkenheid van ouders. Het programma richt zich sterk op het creëren van een didactisch partnerschap tussen pedagogisch medewerkers en ouders, zowel in de opvangsetting als in de thuisomgeving. Door middel van specifieke activiteiten, gesprekken en bijeenkomsten wordt gewerkt aan een naadloze aansluiting tussen de opvang en de thuissituatie.
Het programma onderscheidt zich door een speelse benadering waarbij kinderen de ruimte krijgen om de wereld spelenderwijs te ontdekken. De kern van de didactiek is actief spelen en ontdekken in een veilige omgeving. Dit stimuleert niet alleen de cognitieve ontwikkeling, maar ook de sociaal-emotionele, motorische en zintuiglijke vaardigheden. De activiteiten binnen Uk & Puk zijn erop gericht om kinderen stapsgewijs te begeleiden van baby naar dreumes, en uiteindelijk naar peuter en kleuter, waardoor ze vol vertrouwen kunnen doorstromen naar de basisschool. Momenteel ondergaat het programma een significante update. Onder de naam Uk & Puk editie 2, of Uk & Puk 2.0, wordt een volledig vernieuwde versie verwacht die beschikbaar komt vanaf februari 2025. Deze update bevat nieuwe thema's en sluit aan bij de meest recente doelen en inzichten in de vroege ontwikkeling.
Doelstellingen en Kernactiviteiten
Het primaire doel van Uk & Puk is het voorkomen en verminderen van onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. Dit wordt bereikt door een gestructureerd aanbod dat de brede ontwikkeling stimuleert. De focus ligt hierbij op vier belangrijke ontwikkelingsgebieden: spraak- en taalvaardigheid, sociaal-emotionele vaardigheden, motorische vaardigheden en zintuiglijke vaardigheden. Daarnaast worden kinderen voorzien van de eerste rekenprikkels, wat een fundament legt voor latere wiskundige vaardigheden.
De methodiek is gebaseerd op 12 thema's (in de huidige versie) of 10 thema's (in de aankomende editie 2.0) die kansen bieden voor ontwikkelingsstimulering. Deze thema's zijn zorgvuldig samengesteld om aan te sluiten bij de belevingswereld van kinderen van 0 tot 4 jaar. Voorbeelden van thema's uit de huidige editie zijn "Welkom in onze groep", "Puk in het verkeer", "Samen feestvieren", "Groeien en bloeien", "Kijk mij eens!", "Kom bij mij thuis", "Smakelijk eten", "Puk helpt op de boerderij", "We gaan op avontuur!" en "Fit met Puk". De activiteiten binnen deze thema's zijn erop gericht om kinderen actief te laten spelen en ontdekken. Door deze actieve betrokkenheid doen kinderen nieuwe vaardigheden op een natuurlijke manier op.
De Rol van Ouders en Thuisomgeving
Een uniek aspect van Uk & Puk is de nadruk op ouderbetrokkenheid. Het programma ziet ouders als essentiële partners in de ontwikkeling van hun kind. De pedagogisch medewerkers spelen een actieve rol in het stimuleren van deze samenwerking. Er wordt gewerkt aan een didactisch partnerschap, wat inhoudt dat ouders en professionals gezamenlijk werken aan de ontwikkelingsstimulering van het kind.
Deze samenwerking vormt zich op verschillende manieren: 1. Ontwikkelingsgesprekken: Deze gesprekken bieden structuur om de voortgang en behoeften van het kind te bespreken en af te stemmen. 2. Ouderbijeenkomsten: Deze bijeenkomsten informeren ouders over de methodiek en de thema's, zodat zij de activiteiten en de ontwikkeling van hun kind beter kunnen begrijpen en ondersteunen. 3. Thema-gerelateerde activiteiten: Ouders ontvangen materiaal en suggesties om activiteiten die in de opvang worden gedaan, thuis met hun kind voort te zetten. Dit versterkt de leerlijn en zorgt voor consistentie in de begeleiding van het kind.
Deze integratie van de thuisomgeving in het educatieve programma is bedoeld om de impact van de stimulering te maximaliseren en een soepele overgang tussen de verschillende leefomgevingen van het kind te garanderen.
Uk & Puk 2.0: Vernieuwing en Actualisering
Vanaf begin februari 2025 wordt Uk & Puk 2.0 geïntroduceerd. Deze nieuwe editie is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen Uitgeverij Zwijsen en de CED-Groep. De update is een direct antwoord op de behoefte aan actuele en vernieuwde inhoud die aansluit bij de huidige tijd en de nieuwste inzichten in de kindontwikkeling.
De belangrijkste vernieuwingen in Uk & Puk 2.0 zijn: * Nieuwe Thematiek: Het programma bevat nu 10 gloednieuwe thema's. Deze thema's zijn specifiek ontwikkeld om relevant te zijn voor de belevingswereld van kinderen van 0 tot 4 jaar in de huidige samenleving. * Actualiteit: De inhoud is geactualiseerd om te voldoen aan de meest recente aanbodsdoelen zoals vastgesteld door het SLO (Nationaal Regieorgaan Onderwijsontwikkeling). * Kunst en Cultuur: Er is extra aandacht gegeven aan de integratie van kunst en cultuur in de activiteiten, wat bijdraagt aan een brede ontwikkeling. * Structuur: Elke activiteit is nu duidelijker onderverdeeld in kern- en keuzeactiviteiten. Dit biedt pedagogisch medewerkers meer flexibiliteit en duidelijkheid in de dagelijkse praktijk. * Gebruikswijzer: Er wordt een geheel nieuwe gebruikswijzer geïntroduceerd om de implementatie van het programma te ondersteunen.
De lancering van Uk & Puk 2.0 vindt gefaseerd plaats. Vanaf de lancering in februari 2025 zijn de eerste 5 thema's en de nieuwe gebruikswijzer beschikbaar. De overige 5 thema's volgen per 1 september 2025, zodat scholen en kindercentra zonder onderbreking kunnen blijven werken met het programma.
Prijsstelling en Omruilregeling
Voor de aanschaf van Uk & Puk editie 2 wordt een prijs van €299,- (inclusief BTW) gehanteerd. Dit bedrag omvat de 10 vernieuwde thema's in drukvorm en de nieuwe gebruikswijzer. Voor bestaande gebruikers is er een speciale omruilregeling getroffen. Gebruikers die het huidige programma Uk & Puk hebben aangeschaft in de jaren 2023 of 2024, komen in aanmerking voor korting op de aanschaf van de nieuwe editie. De regeling is geldig tot en met maart 2026. De hoogte van de korting is afhankelijk van het aanschafjaar: * Aanschaf tussen 1 januari 2023 en 31 december 2023: 35% korting. * (Informatie over aanschaf in 2024 is in de gegeven data niet gespecificeerd, maar de regeling is op deze groep van toepassing).
Erkenning en Effectiviteit
De effectiviteit van Uk & Puk is onderbouwd door wetenschappelijke en institutionele erkenning. In oktober 2019 is het programma opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies (DEJI) van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). De Erkenningscommissie Interventies heeft het programma beoordeeld als 'goed onderbouwd' en erkend als een effectief VVE-programma. Momenteel loopt er een herbeoordeling door het NJi om de erkenning te actualiseren voor de nieuwe versie. Deze erkenning biedt garanties voor de kwaliteit en de wetenschappelijke basis van de interventie.
Training en Implementatie
Voor een effectieve implementatie van Uk & Puk is specifieke scholing vereist. Pedagogisch medewerkers die met het programma willen werken, dienen een opleidingstraject te volgen. Deze opleiding wordt verzorgd door gecertificeerde Uk & Puk-trainers. Deze trainers zelf worden geschoold door de CED-Groep. Er bestaat een duidelijk onderscheid in trainingen: * VE-certificering: Voor pedagogisch medewerkers die werken met kinderen die een VVE-indicatie hebben. * Train de trainer: Voor professionals die gecertificeerd trainer willen worden.
Voor situaties waarin geen kinderen met een VVE-indicatie in een groep aanwezig is, biedt het programma de mogelijkheid voor een scholingstraject op maat. Dit benadrukt de flexibiliteit van het programma om aan te sluiten bij de specifieke behoeften van een kindercentrum.
Conclusie
Uk & Puk presenteert zich als een robuust en doordacht programma voor vroege educatie dat kinderen van 0 tot 4 jaar ondersteunt in hun brede ontwikkeling. De combinatie van een speelse, onderzoekende didactiek met een sterke focus op ouderbetrokkenheid onderscheidt het programma. De structuur van 12 thema's (binnen de huidige versie) zorgt voor een gevarieerd en stimulerend aanbod dat de ontwikkeling van taal, motoriek, sociale vaardigheden en rekenen bevordert. De komst van Uk & Puk 2.0 in februari 2025 markeert een belangrijke stap in de doorontwikkeling van het programma. De nieuwe thema's, de focus op kunst en cultuur, en de aansluiting bij de nieuwste onderwijsdoelen waarborgen de relevantie en effectiviteit voor de toekomst. De formele erkenning door het NJi en de gestructureerde trainingsmogelijkheden bieden kindercentra de zekerheid van een kwalitatief hoogwaardig en wetenschappelijk onderbouwd educatief aanbod. Het programma faciliteert een omgeving waarin kinderen spelend leren en waarin ouders en professionals samenwerken om het kind optimale ontwikkelingskansen te bieden.