Inleiding
Gastouderopvang aan huis is een vorm van kinderopvang waarbij een geregistreerde gastouder de zorg voor kinderen op zich neemt in de vertrouwde omgeving van het eigen huis van de gastouder of bij de ouders thuis. Deze opvangvorm onderscheidt zich door de huiselijke sfeer en de flexibiliteit die het ouders kan bieden in vergelijking met grootschalige kinderdagverblijven. De financiële implicaties van deze opvangvorm zijn complex en variëren aanzienlijk, afhankelijk van het type opvang, het aantal kinderen, de tarieven van de gastouder en de bijkomende kosten van het gastouderbureau. Daarnaast spelen de kinderopvangtoeslag en gemeentelijke leges een belangrijke rol in de uiteindelijke kosten voor de ouders. Dit artikel biedt een gedetailleerd overzicht van de kostenstructuur, de variabelen die hierop van invloed zijn en de voorwaarden voor het verkrijgen van financiële tegemoetkoming.
Type gastouderopvang en tariefstructuur
Er bestaan twee hoofdvormen van gastouderopvang die financieel verschillend worden benaderd: opvang bij de gastouder thuis en opvang bij de ouders thuis (gastouder aan huis of nanny).
Opvang bij de gastouder thuis
Wanneer een gastouder kinderen opvangt in haar eigen woning, hanteren gastouders doorgaans een uurtarief dat lager ligt dan bij opvang aan huis. De tarieven variëren volgens de beschikbare gegevens. Volgens bron 4 ligt het gemiddelde uurtarief voor deze vorm van opvang tussen de € 5,50 en € 8,00 per uur. Bron 2 vermeldt dat de meeste gastouders voor deze opvangvorm een tarief rekenen van € 6,40 tot € 8,00 per kind, per uur. Echter, bron 1 vermeldt voor gastouders die in hun eigen huis kinderen opvangen een uurtarief tussen de € 7,50 en € 8,50. Deze tarieven worden door de gastouder zelf bepaald en kunnen onderling worden overeengekomen.
Naast het tarief voor de gastouder komen bureaukosten van het gastouderbureau. Deze kosten zijn transparant en vaak gemaximeerd. Bron 1 vermeldt bureaukosten van € 0,95 per uur per kind, met een maximum per maand. Voor het eerste kind is dit maximaal € 57,00 per maand, voor het tweede kind € 39,00 en voor ieder volgend kind € 27,00. De berekening vindt plaats op basis van het kind met het hoogste aantal uren als eerste kind. Een ander bureau, genoemd in bron 5, rekent bureaukosten van € 1,25 per kind per uur, met een minimum van € 50 en een maximum van € 150 per gezin per maand. Bron 1 vermeldt dat de bureaukosten voor een gastouder aan huis minimaal € 45,00 per maand bedragen, maar voor deze specifieke opvangvorm zijn de kosten vaak anders geregeld.
Gastouder aan huis (Nanny)
Bij opvang bij de ouders thuis, oftewel gastouder aan huis of nanny-opvang, liggen de tarieven aanzienlijk hoger. Dit komt doordat de gastouder in een vreemde omgeving werkt en vaak een hoger tarief vraagt voor de flexibiliteit en exclusiviteit. Bron 4 vermeldt dat de kosten voor een gastouder aan huis liggen tussen de € 13,00 en € 20,00 per uur, afhankelijk van het aantal kinderen, de leeftijd en de ervaring van de gastouder. Bron 5 specificeert dat deze kosten in 2025 doorgaans variëren tussen € 16,00 en € 20,00 per uur. Bron 3 vermeldt een minimum wettelijk minimumuurloon (inclusief vakantietoeslag) en een variatie tussen € 15,50 en € 20,00 per uur.
Voor nanny-opvang geldt vaak een maximum uurtarief (plafondtarief) voor de kinderopvangtoeslag. Bron 3 vermeldt een maximum van € 7,53 per kind per uur voor de gastouderopvang. Dit houdt in dat het hebben van een nanny aan huis vaak interessanter wordt vanaf twee of drie kinderen, omdat het basisuurloon voor de nanny dan wordt verdeeld over meerdere kinderen. Bron 3 vermeldt een minimaal geadviseerd tarief voor nanny's van € 17,00 per uur.
Bureaukosten en bijkomende kosten
Naast de vergoeding voor de gastouder zijn er kosten verbonden aan de dienstverlening van het gastouderbureau. Deze bureaus spelen een cruciale rol in de administratie, het screenen van gastouders en het faciliteren van de kinderopvangtoeslag.
Bureaukosten
De hoogte van de bureaukosten verschilt per bureau. Bron 1 hanteert een tarief van € 0,95 per uur per kind, zoals hierboven beschreven. Bron 5 hanteert € 1,25 per kind per uur. Bron 4 vermeldt dat de bureaukosten per opvangsituatie verschillen en dat het bureau probeert een zo voordelig mogelijke berekening te maken. Bron 1 vermeldt voor een gastouder aan huis een minimum van € 45,00 per maand aan bureaukosten. Bron 5 vermeldt een minimum van € 50 en een maximum van € 150 per gezin per maand voor bureaukosten.
Leges en inschrijfkosten
Gemeenten kunnen leges heffen voor het registreren van een gastouder. Bron 1 vermeldt dat leges voor de aanvraag bij de gemeente dienen te worden voldaan door (gast)ouders voorafgaand aan de aanvraag. Bron 5 noemt specifiek dat sommige gemeenten legeskosten berekenen voor het registreren van een gastouder die bij ouders thuis werkt. Inschrijfkosten bij het gastouderbureau worden in bron 4 expliciet genoemd als nihil ("Gastouderland rekent geen inschrijfkosten").
Kinderopvangtoeslag
Een essentieel aspect van de kostenberekening is de kinderopvangtoeslag. Deze overheidsregeling zorgt ervoor dat een deel van de opvangkosten wordt vergoed, mits voldaan wordt aan de voorwaarden.
Voorwaarden en vergoeding
Om recht te hebben op kinderopvangtoeslag, moet de gastouder geregistreerd staan in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen. Bron 2 vermeldt dat een geregistreerde gastouder beschikt over een relevant diploma, een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en KinderEHBO. Bron 1 benadrukt dat de werkwijze van het gastouderbureau (kassiersfunctie) ervoor zorgt dat de opvang formele kinderopvang is, wat de voorwaarde is voor het recht op toeslag.
De hoogte van de toeslag is afhankelijk van het inkomen van de ouders, de gezinssamenstelling en de opvanggegevens. Bron 4 vermeldt dat voor elk kind maximaal 230 uur per maand kinderopvangtoeslag kan worden aangevraagd. Bron 3 geeft een voorbeeld van de vergoeding: ouders met één kind betaalden gemiddeld € 6.130,- per jaar, waarvan 62% werd vergoed. Ouders met twee kinderen betaalden gemiddeld € 11.760,-, waarvan bijna 66% werd vergoed.
Maximale vergoeding
In 2026 kan volgens bron 1 tot maximaal € 8,49 per uur aan kinderopvangtoeslag worden ontvangen, afhankelijk van het inkomen. Van dit bedrag is € 0,21 per uur per kind bestemd voor extra kwaliteitseisen uit de Wet Kwaliteit Gastouderopvang. Bron 3 vermeldt een maximum uurtarief voor de toeslag van € 7,53 per kind per uur, wat van toepassing is op de nanny-opvang.
Berekening van de totale kosten
De uiteindelijke kosten voor de ouders zijn een som van de vergoeding aan de gastouder, de bureaukosten en eventuele leges, verminderd met de kinderopvangtoeslag.
Voorbeeldberekening opvang bij gastouder
Stel: een kind wordt 30 uur per week opgevangen bij de gastouder thuis. Het uurtarief van de gastouder is € 7,50 (bron 1). De bureaukosten zijn € 0,95 per uur (bron 1). - Gastoudervergoeding: 30 uur * € 7,50 = € 225,- per week. - Bureaukosten: 30 uur * € 0,95 = € 28,50 per week. - Totaal per week: € 253,50. - Totaal per maand (4 weken): € 1.014,-.
De kinderopvangtoeslag zal een aanzienlijk deel van dit bedrag dekken, afhankelijk van het inkomen. De maximale vergoeding in 2026 is € 8,49 per uur, wat in dit voorbeeld theoretisch de volledige kosten zou kunnen dekken, hoewel de werkelijke toeslag lager is naarmate het inkomen stijgt.
Voorbeeldberekening gastouder aan huis
Stel: een nanny wordt ingehuurd voor 20 uur per week voor twee kinderen. Het uurtarief van de nanny is € 18,00 (gebaseerd op de bandbreedte in bron 4 en 5). - Nanny vergoeding: 20 uur * € 18,00 = € 360,- per week. - Bureaukosten: 20 uur * € 1,25 per kind = € 25,- per kind per week, totaal € 50,- per week (dit valt binnen de maximumgrens van € 150 per maand). - Totaal per week: € 410,-. - Totaal per maand: € 1.640,-.
Ook hier wordt de kinderopvangtoeslag toegepast. Omdat de opvang voor twee kinderen is, is de toeslag vaak hoger in absolute zin.
Flexibiliteit en kwaliteit
Naast de financiële aspecten biedt gastouderopvang aan huis andere voordelen. Bron 2 stelt dat een gastouder vaak flexibeler is dan een crèche; ouders kunnen kinderen later brengen of eerder halen en per uur afrekenen. Bij kinderdagverblijven zit men vaak vast aan dagdelen. Deze flexibiliteit kan financieel voordeliger uitpakken als de opvanguren hierdoor efficiënter worden ingezet.
Wat betreft kwaliteit en veiligheid vereist de wet dat gastouders geregistreerd zijn. Bron 2 vermeldt dat dit garant staat voor een diploma, VOG en KinderEHBO. De nieuwe Wet Kwaliteit Gastouderopvang (vermeld in bron 1) stelt strengere normen op het gebied van veiligheid, ontwikkeling en begeleiding, wat de kwaliteit van de opvang moet waarborgen.
Conclusie
De kosten van een gastouder aan huis zijn afhankelijk van een veelvoud aan factoren. De keuze tussen opvang bij de gastouder thuis of opvang bij de ouders thuis heeft een directe impact op het uurtarief. Tarieven voor opvang bij de gastouder thuis variëren grofweg van € 5,50 tot € 8,50 per uur, terwijl tarieven voor opvang bij de ouders thuis (gastouder aan huis) liggen tussen € 13,00 en € 20,00 per uur. Hierboven komen bureaukosten, die per uur of per maand worden gerekend en vaak gemaximeerd zijn, en eventuele gemeentelijke leges.
De kinderopvangtoeslag compenseert een aanzienlijk deel van deze kosten, waardoor de netto- kosten voor ouders aanzienlijk lager uitvallen. De hoogte van deze toeslag is echter sterk afhankelijk van het inkomen. Het is voor ouders essentieel om vooraf een berekening te maken van de totale kosten, rekening houdend met het verwachte aantal opvanguren, de tarieven van de gastouder en de bureaukosten, en deze te verrekenen met de te verwachten kinderopvangtoeslag. De flexibiliteit die gastouderopvang vaak biedt, kan een extra argument zijn om voor deze vorm van opvang te kiezen, mits de kosten binnen het budget passen.