Gastouderschap via Humanitas heeft een significante rol gespeeld in de Nederlandse kinderopvang, met een focus op tijdelijke ondersteuning en maatschappelijke dienstverlening. De organisatie heeft zich gericht op het bieden van een veilig en vertrouwd opvangadres voor duizenden kinderen, variërend van reguliere dagopvang tot specifieke projecten voor kinderen in moeilijke situaties. Echter, recente ontwikkelingen tonen een verschuiving in het beleid, waarbij Humanitas stopt met de bemiddeling van gastouderopvang en de verantwoordelijkheid bij de zelfstandige gastouders legt. Daarnaast blijft Humanitas actief met vrijwilligersprojecten die gericht zijn op het bieden van vakanties en extra aandacht voor kinderen. Deze ontwikkelingen vragen om een gedetailleerd overzicht van de visie, de doelgroep, de beëindiging van de bemiddelingsdienstverlening en de lopende initiatieven voor kwetsbare kinderen.
De Visie en Doelstellingen van Humanitas
Humanitas baseert haar beleid op algemeen humanistische beginselen. De kernwaarden bestaan uit medemenselijkheid en eerbiediging van de menselijke persoonlijkheid. Hieruit vloeit de erkenning van het recht op en de plicht tot zelfbestemming en zelfontplooiing voor ieder mens. De vereniging stelt zich ten doel om maatschappelijke dienstverlening in de ruimste zin te verrichten en bijdragen te leveren aan de opbouw van de samenleving.
In het kader van gastouderschap betekent dit dat Humanitas zorg en tijdelijke ondersteuning biedt aan mensen die dat nodig hebben. De visie is erop gericht om gezinnen te ontlasten en kinderen een veilige omgeving te bieden. De hulpvormen zijn divers en richten zich op specifieke knelpunten binnen gezinnen.
Specifieke Hulpvormen
De organisatie biedt ondersteuning aan gezinnen die te maken hebben met overbelasting. Voorbeelden van hulp die geboden wordt, zijn: - Gastouderlogéeropvang. - Hulp bij overbelaste gezinssituaties door kinderen met ADHD of autisme, aangeduid als 'Speciale Gasten'. - Kindervakantieweken. - Vriendendiensten. - Studiemaatjes voor mensen met een psychiatrische achtergrond.
Deze diversiteit aan diensten laat zien dat Humanitas niet alleen focust op opvang, maar op een brede ondersteuning van het gezin en de ontwikkeling van het kind.
Doelgroep en Omvang
Kinderopvang Humanitas was historisch gezien de grootste kinderopvangaanbieder in Nederland. Het aanbod was landelijk georganiseerd en omvatte verschillende vormen van opvang. De doelgroep bestond uit kinderen in de leeftijd van 0 tot 13 jaar.
Aanbod van Opvangvormen
De dienstverlening was divers om aan de behoeften van verschillende gezinnen te voldoen. De volgende opvangvormen werden aangeboden: - Kinderdagverblijven. - Centra voor buitenschoolse opvang (BSO). - Peuterspeelzalen. - Gastouders.
Dit brede aanbod zorgde ervoor dat Humanitas een significante speler was in de kinderopvangsector, met een landelijke dekking waardoor duizenden kinderen dagelijks werden opgevangen.
Beëindiging van Gastouderbemiddeling
Een belangrijke ontwikkeling is dat Kinderopvang Humanitas per 1 januari stopt met het aanbieden van gastouderopvang via de eigen organisatie. Deze beslissing is genomen omdat gastouderopvang wordt gezien als 'een andere tak van sport' die specifieke kennis en aandacht vraagt. Dit werd toegelicht door Sacha Ausems, voorzitter van de Raad van Bestuur.
Redenen voor de Overgang
De specifieke aard van gastouderopvang vereist een andere focus dan de reguliere opvangvormen die Humanitas aanbiedt. De organisatie kiest ervoor om de focus te verleggen naar de kerndiensten waar de organisatie sterk in is. Dit betekent dat de bemiddeling voor gastouderopvang wordt beëindigd.
Overstap voor Gastouders
Humanitas biedt haar gastouders een overstap aan. Aanvankelijk werd er gesproken over een overstap naar een specifiek gastouderbureau, namelijk ViaViela. Echter, de nadruk ligt sterk op de autonomie van de gastouder.
Vrijheid van Keuze
Het is cruciaal om te benadrukken dat gastouders zelfstandig ondernemers zijn. Deze status impliceert dat zij de vrije keuze hebben om, samen met de vraagouders, te kiezen voor een gastouderbureau dat bij hen past. Humanitas benadrukt dat het aandringen op een overstap naar een specifiek bureau 'vreemd' is gezien de zelfstandigheid van de gastouders. De vrije keuze is niet alleen belangrijk voor de tevredenheid van de gastouder en de ouders, maar ook voor het aantonen van ondernemerschap bij de Belastingdienst.
Advies en Begeleiding
Ondanks het beëindigen van de bemiddeling, biedt Humanitas nog ondersteuning in de overgangsperiode. De bemiddelingsmedewerkers staan klaar om te adviseren over de mogelijkheden. Het advies aan gastouders is om de tijd te nemen voor deze beslissing en te zoeken naar een bureau en een bemiddelingsmedewerker die aansluiten bij hun wensen en die van de ouders. Kwaliteit staat hierbij voorop; Humanitas raadt gastouders aan om te kiezen voor een bureau dat kwaliteit belangrijk vindt.
Vrijwilligersinitiatieven: Actie Frisse Lucht
Naast de formele kinderopvangdiensten is Humanitas actief met vrijwilligersprojecten. Een prominent voorbeeld is 'Actie Frisse Lucht', een initiatief dat kinderen een zorgeloze vakantieweek biedt bij een gastgezin.
Doel en Doelgroep
Het doel van Actie Frisse Lucht is om kinderen die zelden of nooit op vakantie gaan, een weekje zorgeloze vakantie te laten beleven. De doelgroep bestaat uit kinderen van 6 tot 12 jaar die om sociaal-economische redenen niet de mogelijkheid hebben om op vakantie te gaan, of kinderen die in een tehuis verblijven. De kinderen komen uit Rotterdam en verblijven in Zeeland.
Organisatie en Verloop
Humanitas Rotterdam nam jaren geleden het initiatief. In samenwerking met Humanitas Zeeland werd het idee uitgebouwd tot een jaarlijks evenement. Vrijwilligers van Humanitas Zeeland coördineren de actie en werven gastgezinnen. De vakantieweek vindt plaats in de eerste week van de schoolvakantie van regio's Midden en Zuid Nederland (bijvoorbeeld van 19 tot en met 26 juli 2025).
Ervaringen van Gastgezinnen
Gastgezinnen ervaren deze week als zeer voldoeninggevend en leerzaam. Door gesprekken met de kinderen komen soms lastige thuissituaties naar voren, wat de motivatie van de gastgezinnen versterkt om deze kinderen een onbezorgde tijd te geven. Voor gastgezinnen is het ook een verrijking; een goede match tussen het gastkind en de eigen kinderen zorgt voor een waardevolle ervaring. De activiteiten variëren van strandbezoeken tot markten bezoeken, waardoor de kinderen kennis maken met nieuwe omgevingen en gewoonten.
Kind aan Huis: Ondersteuning in Groningen
Een ander specifiek project is 'Kind aan Huis' van Humanitas Groningen. Dit project richt zich op het vrijwillig gastgezin worden voor een kind of jongere die opgroeit onder lastige omstandigheden.
Doelstelling
Het doel is om bij te dragen aan de veerkracht van de volgende generatie. Gastgezinnen bieden aandacht, plezier en ontspanning, wat de draagkracht van het kind versterkt. De focus ligt op het bieden van een stabiele, liefdevolle omgeving naast de thuissituatie.
Doelgroep en Tijdsinvestering
Het project is er voor kinderen en jongeren van 0 tot ongeveer 23 jaar. De tijdsinvestering is laagdrempelig en flexibel: een weekend per maand of een middag per week. Dit maakt het toegankelijk voor diverse huishoudens, waaronder alleenstaanden en gezinnen van alle samenstellingen. De kinderen die meedraaien in het gezinsleven wonen vaak thuis of (begeleid) zelfstandig.
Procedure en Begeleiding
Humanitas hanteert een zorgvuldige matchingsprocedure. Een coördinator begeleidt de koppeling gedurende een jaar. Een vereiste is een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Gastgezinnen krijgen een basistraining van twee avonden. Tijdens deze training staan ze stil bij de impact en de dilemma's van het gastouderschap en ontmoeten ze andere gastouders. Na een jaar volgt een eindevaluatie. Het contact kan daarna worden voortgezet zonder bemoeienis van Humanitas of worden afgesloten.
Conclusie
De ontwikkelingen rondom gastouderschap Humanitas tonen een duidelijke scheiding tussen formele opvangdiensten en vrijwilligersprojecten. Wat betreft de formele gastouderopvang beëindigt Humanitas de bemiddelingsdienstverlening, onder verwijzing naar de specifieke kennis die deze sector vereist. Hiermee wordt de verantwoordelijkheid voor het vinden van een passend gastouderbureau volledig bij de zelfstandige gastouders gelegd, in lijn met hun ondernemersstatus. De nadruk ligt op de vrije keuze en het belang van een goede match tussen gastouder, bureau en vraagouders.
Tegelijkertijd blijft Humanitas een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van kwetsbare kinderen via vrijwilligersinitiatieven. Projecten als 'Actie Frisse Lucht' en 'Kind aan Huis' bieden kinderen die te maken hebben met sociale of economische achterstanden de kans om vakanties te ervaren en extra liefde en aandacht te krijgen. Deze projecten zijn gericht op het versterken van de veerkracht van kinderen en het bieden van een zorgeloze tijd. De combinatie van het afbouwen van commerciële bemiddeling en het in stand houden van maatschappelijke vrijwilligersprojecten laat de evolutie van Humanitas zien als een organisatie die inspeelt op specifieke maatschappelijke behoeften.