Ouderschapsverlof is een wettelijk recht dat iedere ouder heeft, zolang ze in loondienst werken. Het verlof biedt de mogelijkheid om tijd door te brengen met een kind tot aan zijn achtste levensjaar. Het is een belangrijke ondersteuning bij het opvoeden van jonge kinderen en het evenwicht tussen werk en gezin. Het aanvragen van ouderschapsverlof moet echter volgens bepaalde regels gebeuren. Dit artikel geeft een overzicht van de stappen die je moet zetten om ouderschapsverlof aan te vragen, de regels en aandachtspunten die je moet kennen, en hoe je deze periode zo soepel mogelijk kunt laten verlopen.
Aanvragen van ouderschapsverlof bij je werkgever
Het aanvragen van ouderschapsverlof start bij je werkgever. Omdat ouderschapsverlof een wettelijk recht is, mag je werkgever je verzoek niet weigeren. Er zijn echter wel bepaalde formaliteiten die je moet naleven om de procedure correct af te ronden.
Schriftelijk aanvragen
De aanvraag moet schriftelijk gebeuren. Dit kan via een e-mail of brief. In de aanvraag moet je duidelijk maken wanneer je het ouderschapsverlof wilt laten ingaan, hoe je de uren wilt indelen en over welke periode je het verlof wilt opnemen. Het is belangrijk dat je in de aanvraag ook aangeeft of je ouderschapsverlof aanvraagt voor het eerste kind of voor een tweede of derde kind. Dit heeft geen invloed op het recht op ouderschapsverlof, maar kan bijvoorbeeld aandacht vragen bij de indeling van de uren.
Aanvragen vanaf 2 maanden van tevoren
Je moet ouderschapsverlof minimaal 2 maanden van tevoren aanvragen. Dit betekent dat je, als je bijvoorbeeld op 1 januari ouderschapsverlof wilt opnemen, je verzoek op 1 november of eerder moet indienen. Dit geeft je werkgever voldoende tijd om de verandering in je werktijden te beoordelen en eventueel het bedrijfsplan aan te passen.
Indeling van ouderschapsverlof
Je hebt de vrijheid om ouderschapsverlof op verschillende manieren in te delen. Het verlof is gedefinieerd als 26 keer het aantal werkuren dat je per week werkt. Dit betekent dat je recht hebt op 26 weken verlof, maar je kunt deze uren ook verspreid over een langere periode opnemen. Bijvoorbeeld:
- 2 jaar lang 1 dag per week minder werken als je fulltime werkt.
- 1 jaar lang de helft van je normale werkweek werken.
- 2 maanden vastplakken aan je zwangerschapsverlof en de rest later opnemen.
De indeling van ouderschapsverlof is flexibel, zolang je het binnen 1 jaar na de geboorte van je kind opneemt. Bij adoptie of pleegzorg moet het binnen 1 jaar na opname in het gezin en voordat het kind 8 jaar is.
Werkgever mag indeling aanpassen bij zware bedrijfsbelangen
Hoewel je zelf bepaalt hoe je ouderschapsverlof wilt opnemen, heeft je werkgever de mogelijkheid om de indeling aan te passen. Dit kan alleen als er sprake is van zware bedrijfsbelangen. In dat geval moet je werkgever met je overleggen over een andere indeling. Als je het niet eens bent met de voorstel van je werkgever, kan je het geschil aanbrengen voor de rechter.
Betaald ouderschapsverlof
Hoewel ouderschapsverlof in principe onbetaald is, zijn er in sommige gevallen mogelijkheden voor betaald ouderschapsverlof. Dit kan afhankelijk zijn van je werkgever of van overheidsregelingen.
Betaald ouderschapsverlof via UWV
Als je in het eerste jaar na de geboorte van je kind 9 weken ouderschapsverlof opneemt, kun je aanspraak maken op een uitkering voor die betreffende weken. Via het UWV krijg je dan 70% van je dagloon, maximaal € 282,95 bruto per dag. De aanvraag voor deze uitkering moet achteraf gebeuren, en alleen voor hele werkweken verlof. De aanvraag kan op zijn vroegst nadat je minimaal 1 keer het aantal uren van je werkweek verlof hebt opgenomen. De werkgever, DGA of alfa-hulp kan de aanvraag indienen via het werkgeversportaal of Digipoort.
Aanvragen door DGA of alfa-hulp
Als je een DGA of alfa-hulp bent, kun je de uitkering van betaald ouderschapsverlof zelf aanvragen via Mijn UWV. Er zijn ook gevallen waarin een telefoonaanvraag bij UWV voldoet, bijvoorbeeld voor mensen die voor minder dan 4 dagen per week werken als hulp in de huishouding of zorgverleners.
Aanvragen via werkgever
De werkgever kan de uitkering van betaald ouderschapsverlof achteraf aanvragen bij UWV. Dit is alleen mogelijk als het verlof voor hele werkweken is opgenomen. De aanvraag is meteen het eerste betaalverzoek voor de uitkering. De werkgever, DGA of alfa-hulp moet binnen 1 jaar en 3 maanden na de eerste verlofdag de uitkering aanvragen. Alleen dan kunnen zij het hele bedrag krijgen.
Aanvragen voor kinderen met een handicap
Als je ouderschapsverlof aanvraagt voor een kind met een handicap, moet je bewijs leveren van de handicap van het kind tussen 12 en 21 jaar. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je in het infoblad T14.
Aandachtspunten bij het aanvragen van ouderschapsverlof
Hoewel het aanvragen van ouderschapsverlof in principe eenvoudig is, zijn er een aantal aandachtspunten die je moet kennen om eventuele problemen te voorkomen.
Ouderschapsverlof is onbetaald verlof
In de meeste gevallen is ouderschapsverlof onbetaald. Dit betekent dat je minder salaris ontvangt voor de uren die je niet werkt. Als je bijvoorbeeld fulltime werkt en je ouderschapsverlof opneemt als 1 dag per week minder werken, verdient je 20% minder bruto. De manier waarop je ouderschapsverlof indeelt kan dus een invloed hebben op je gezinsbudget. Het is daarom belangrijk dat je een financieel plan maakt voordat je ouderschapsverlof aanvraagt.
Geen vakantieopbouw tijdens ouderschapsverlof
Tijdens ouderschapsverlof bouw je geen vakantie-uren op over je verlofuren. Je bouwt alleen vakantie op over de uren die je daadwerkelijk werkt. Over het hele jaar kan dit zorgen voor een paar vakantiedagen minder. Dit is iets om rekening mee te houden, vooral als je vacatures plannen hebt.
Feestdagen
Als je ouderschapsverlof samenvalt met een feestdag, wordt deze dag gewoon als verlofdag gerekend. Je krijgt in zo’n geval meestal geen extra ouderschapsverlof om te compenseren. Het is daarom verstandig om feestdagen in overweging te nemen bij het aanvragen van ouderschapsverlof.
Juridisch advies
Als je en je werkgever het niet eens raken over de indeling van ouderschapsverlof of als je een juridisch probleem ondervindt, kun je juridisch advies inwinnen. In sommige gevallen kan je het geschil aanbrengen voor de rechter.
Aanvragen en opnemen van ouderschapsverlof
Het opnemen van ouderschapsverlof betekent dat je een tijdje minder gaat werken om voor je kind te zorgen. Ouderschapsverlof is beschikbaar tot het achtste levensjaar van je kind. Het is beschikbaar voor beide ouders en je werkgever mag het in principe niet weigeren.
Hoe lang duurt ouderschapsverlof?
Je hebt recht op 26 keer het aantal werkuren dat je per week werkt. Dit betekent dat je recht hebt op 26 weken verlof, maar je kunt deze uren ook verspreid over een langere periode opnemen. Het is aan te raden om de indeling van ouderschapsverlof met je werkgever te bespreken. Je werkgever heeft namelijk de mogelijkheid om de invulling van je ouderschapsverlof tot vier weken voor de ingangsdatum te veranderen, maar alleen als er sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.
Betaald of onbetaald
Ouderschapsverlof is in de meeste gevallen onbetaald. Dit betekent dat je geen salaris ontvangt voor de uren die je niet werkt. Sommige werkgevers kiezen er echter voor om je loon (deels) door te betalen. Het is daarom verstandig om hier naar te vragen bij het aanvragen van ouderschapsverlof.
Uitzonderingen
Er zijn een paar gevallen waarin je kunt profiteren van betaald ouderschapsverlof. Dit kan bijvoorbeeld via UWV, waar je 70% van je dagloon ontvangt, maximaal € 282,95 bruto per dag. Deze uitkering is alleen beschikbaar voor 9 weken ouderschapsverlof in het eerste jaar na de geboorte van je kind. Het is belangrijk om te weten dat de aanvraag voor deze uitkering achteraf moet gebeuren en alleen voor hele werkweken verlof.
Aanvragen bij uitzendbureau
Als je via een uitzendbureau werkt, is het uitzendbureau je werkgever. Dit betekent dat je ouderschapsverlof aanvraagt bij het uitzendbureau en niet bij het bedrijf waar je werkt. Het uitzendbureau heeft dan de verantwoordelijkheid om de aanvraag af te ronden en eventueel de uitkering van betaald ouderschapsverlof aan te vragen bij UWV.
Aanvragen bij adoptie of pleegzorg
Ouderschapsverlof is niet alleen beschikbaar voor biologische ouders, maar ook voor adoptieouders en pleegouders. Het recht op ouderschapsverlof wordt je toegekend zodra het kind is ingeschreven als een gezinslid in het bevolkingsregister of in het vreemdelingenregister van je woonplaats. Je kunt ouderschapsverlof opnemen zolang het kind niet ouder is dan 12 jaar (of 21 jaar als het gaat om een kind met een handicap) op de ingangsdatum van de gevraagde onderbreking.
Indiening van aanvraag
Bij langdurige pleegzorg bij een pleegouder moet je ouderschapsverlof aanvragen bij je werkgever. Het verlof mag je opnemen zolang het kind niet ouder is dan 12 jaar (of 21 jaar als het gaat om een kind met een handicap) op de ingangsdatum van de gevraagde onderbreking en zolang het kind bij je is geplaatst in het kader van langdurige pleegzorg.
Aanvragen voor kinderen met een handicap
Als je ouderschapsverlof aanvraagt voor een kind met een handicap, moet je bewijs leveren van de handicap van het kind tussen 12 en 21 jaar. Meer informatie over de aanvraagprocedure vind je in het infoblad T14.
Vragen en antwoorden
Hoe moet je ouderschapsverlof aanvragen?
Je vraagt ouderschapsverlof schriftelijk aan bij je werkgever. In een brief of e-mail vermeld je wanneer je het verlof wilt laten ingaan, hoe je het wilt indelen en over welke periode je dit wilt.
Tot wanneer mag je ouderschapsverlof aanvragen?
Je moet ouderschapsverlof aanvragen minimaal 2 maanden voor je het in wilt laten gaan.
Wanneer mag je ouderschapsverlof opnemen?
Ouderschapsverlof mag je opnemen tot het achtste levensjaar van je kind.
Hoe vaak mag je ouderschapsverlof aanvragen?
Ouderschapsverlof mag je een keer per kind aanvragen.
Waar moet je ouderschapsverlof aanvragen?
Je vraagt ouderschapsverlof aan bij je werkgever. Als je via een uitzendbureau werkt, is het uitzendbureau je werkgever.
Mag een werkgever je aanvraag voor ouderschapsverlof weigeren?
Nee, dat mag niet. Wel mag je werkgever een andere indeling van je ouderschapsverlof voorstellen als er zware bedrijfsbelangen zijn.
Conclusie
Ouderschapsverlof is een wettelijk recht dat iedere ouder heeft en dat een belangrijke rol speelt in het opvoeden van jonge kinderen. Het aanvragen van ouderschapsverlof moet volgens bepaalde regels gebeuren. Je moet ouderschapsverlof schriftelijk aanvragen bij je werkgever, minimaal 2 maanden van tevoren. Je hebt de vrijheid om ouderschapsverlof op verschillende manieren in te delen, maar je werkgever mag eventueel de indeling aanpassen bij zware bedrijfsbelangen. Ouderschapsverlof is in principe onbetaald, maar er zijn in sommige gevallen mogelijkheden voor betaald ouderschapsverlof. Het is belangrijk om rekening te houden met aandachtspunten zoals het feit dat ouderschapsverlof geen vakantieopbouw oplevert en dat je minder salaris ontvangt. Het aanvragen van ouderschapsverlof is een proces dat goed gepland moet worden om eventuele problemen te voorkomen. Door het aanvragen van ouderschapsverlof correct af te ronden, kun je zorgen voor een betere balans tussen werk en gezin.