De veiligheid van kinderen staat voorop in de kinderopvangsector. Om deze veiligheid te waarborgen, zijn sinds enkele jaren het Personenregister Kinderopvang (PRK) en de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) ingevoerd. Deze maatregelen vormen een essentieel onderdeel van het veiligheidskader in de kinderopvang en zijn bedoeld om iedereen die betrokken is bij de opvang van kinderen, te screenen op eventuele strafbare feiten die een risico kunnen vormen. In dit artikel wordt ingegaan op de inhoud van het PRK en de VOG, waarom ze belangrijk zijn, en wie er onder vallen.
Wat is het Personenregister Kinderopvang (PRK)?
Het Personenregister Kinderopvang (PRK) is een landelijk systeem waarin iedereen geregistreerd staat die werkt of woont op een locatie waar kinderen worden opgevangen. Dit omvat niet alleen pedagogisch personeel, maar ook vrijwilligers, stagiairs, uitzendkrachten, administratief personeel met toegang tot kindgegevens, en zelfs huisgenoten van gastouders. Het doel van het PRK is om een veilige omgeving voor kinderen te garanderen door een continue screening van alle betrokken personen.
Het register wordt gebruikt om te controleren of iemand voldoet aan de eisen van het PRK. Iedereen die zich inschrijft, moet een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) aanvragen. Deze verklaring dient als bewijs dat de betreffende persoon in het verleden geen gedrag vertoond dat een bezwaar zou kunnen vormen voor het werken in de kinderopvang.
Wat is de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)?
De VOG is een juridisch verklaring dat een persoon geen strafbare feiten heeft begaan die relevant zijn voor het werken in de kinderopvang. Deze verklaring is verplicht voor iedereen die op een kinderopvanglocatie werkt, woont of structureel aanwezig is. De VOG dient te worden afgegeven voor de functieaspecten 84 (zorg voor minderjarigen) en 86 (kinderopvang), en moet vervolgens worden gekoppeld aan de bijbehorende kinderopvanglocatie in het PRK.
De VOG wordt uitgevaardigd door de screeningsautoriteit Justis, en wordt dagelijks gescreend op nieuwe strafbare feiten. Als er sprake is van een nieuwe strafbare feit die een bezwaar vormt, wordt dit direct aan de werkgever gemeld. De werkgever is dan verplicht om maatregelen te nemen, zoals het zetten van de medewerker op non-actief of het beëindigen van de werkvorm.
Wie valt onder de inschrijfplicht van het PRK?
De inschrijfplicht voor het PRK geldt voor alle personen die op een locatie werken waar kinderen worden opgevangen. Dit omvat:
- Vaste medewerkers
- Gastouders en hun huisgenoten
- Stagiairs en uitzendkrachten
- Vrijwilligers
- Administratief personeel met toegang tot kindgegevens
Daarnaast geldt de inschrijfplicht ook voor personen die structureel aanwezig zijn op de locatie. Structurele aanwezigheid betekent minimaal eens per drie maanden een half uur aanwezig zijn. Voorbeelden hiervan zijn:
- Een thuis studerende dochter in een gastoudergezin
- Een vriendin die dagelijks op bezoek komt
- De tuinman die elke week op de locatie aanwezig is
Deze inschrijfplicht geldt sinds 1 januari 2021 ook voor personen die structureel aanwezig zijn op externe locaties waar activiteiten van de kinderopvang plaatsvinden. Dit betreft bijvoorbeeld een sportcentrum, een kinderboerderij of een bibliotheek. Echter, het is belangrijk om te onthouden dat niet iedereen die op een externe locatie actief is, automatisch onder de inschrijfplicht valt. Er moet sprake zijn van structurele activiteiten, zoals regelmatig voorlezen aan kinderen of het organiseren van groepsactiviteiten.
Waarom zijn PRK en VOG belangrijk in de kinderopvang?
De combinatie van het PRK en de VOG zorgt voor een continue waarborging van veiligheid binnen de kinderopvang. Door het inschrijven in het PRK worden alle geregistreerden dagelijks gescreend op nieuwe strafbare feiten. Bij het constateren van dergelijke feiten wordt direct actie ondernomen om de veiligheid van de kinderen te garanderen. Deze proactieve aanpak helpt om een betrouwbare en veilige omgeving te creëren voor zowel kinderen als medewerkers.
Het PRK en de VOG zijn daarom essentieel voor de kinderopvangsector. Ze vormen een belangrijk instrument in de preventie van risico’s en bijdragen aan een transparante en betrouwbare werkomgeving.
Hoe vraag je een VOG aan en schrijf je je in voor het PRK?
Het aanvragen van een VOG en het inschrijven in het PRK zijn verplicht voor alle betrokken personen. De procedure is als volgt:
- VOG aanvragen: Iedereen die woont of werkt op een locatie waar kinderen worden opgevangen, moet een VOG aanvragen. Dit kan via de gemeente of digitaal via de Dienst Justis. Zorg ervoor dat de VOG is afgegeven voor de juiste functieaspecten, namelijk 84 (zorg voor minderjarigen) en 86 (kinderopvang).
- VOG koppelen aan PRK: Nadat de VOG is uitgevaardigd, moet deze worden gekoppeld aan de kinderopvanglocatie in het PRK. Dit zorgt ervoor dat de persoon in het register geregistreerd staat en ondergaat aan de dagelijkse screening.
- Inschrijven in het PRK: De werkgever of houder van de kinderopvang is verantwoordelijk voor het inschrijven van de betrokken personen in het PRK. Hierbij moet de VOG worden meegenomen.
Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat het proces van aanvragen en inschrijven correct en tijdig verloopt. Anders kan dit leiden tot verboden toegang tot de locatie of beëindiging van de werkvorm.
Wijzigingen en aanscherpingen in het PRK-systeem
Sinds 1 januari 2021 is de inschrijfplicht voor het PRK aangescherpt. De regelgeving is uitgebreid om te zorgen voor een bredere inschrijfplicht, met name op externe locaties. Dit betekent dat ook personen die structureel aanwezig zijn op een locatie waar activiteiten van de kinderopvang plaatsvinden, zich moeten inschrijven in het PRK.
Een voorbeeld hiervan is een bibliotheekmedewerker die op structurele basis voorleest aan kinderen van een kinderopvang. Deze persoon moet zich inschrijven in het PRK en een VOG aanvragen. Daarentegen hoeft een bibliotheekmedewerker die slechts een boek opzoekt voor een kind van de kinderopvang, zich niet in te schrijven.
In de praktijk zijn er vragen geweest over wat precies onder "structurele activiteiten" valt. In afstemming met VNG en GGD GHOR is duidelijk gemaakt dat het gaat om werkzaamheden die regelmatig en vooraf gepland zijn. De aanscherping van de PRK-inschrijfplicht is bedoeld om kinderen extra te beschermen, vooral op externe locaties waar de toezichtsstructuur vaak minder duidelijk is.
Conclusie
Het Personenregister Kinderopvang (PRK) en de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) vormen een essentieel onderdeel van de veiligheid in de kinderopvangsector. Ze zorgen voor een continue screening van alle betrokken personen en helpen om een betrouwbare en veilige omgeving te creëren voor kinderen en medewerkers. De inschrijfplicht geldt voor een breed spectrum aan personen, waaronder vaste medewerkers, gastouders, vrijwilligers en zelfs personen die structureel aanwezig zijn op externe locaties.
Het is van groot belang dat zowel werkgevers als betrokken personen zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheden bij het aanvragen van een VOG en het inschrijven in het PRK. Door deze maatregelen correct toe te passen, wordt de veiligheid van kinderen in de kinderopvang gewaarborgd en wordt het vertrouwen van ouders en andere betrokkenen versterkt.