In de kinderopvangsector is veiligheid en gezondheid van groot belang. Een van de essentiële maatregelen om de gezondheid van peuters te waarborgen is het gebruik van een zogenaamde "gifwijzer". Dit document, uitgegeven door de Stichting Consument en Veiligheid, helpt medewerkers en bezoekers in peuterspeelzalen om snel en correct te handelen bij een mogelijke intoxicatie of verkeerd gebruik van middelen. In dit artikel worden de richtlijnen, praktijkmaatregelen en organisatorische vereisten rondom het gebruik van de gifwijzer in kinderopvang geïllustreerd, op basis van relevante wet- en regelgeving en richtlijnen.
Wat is een Gifwijzer?
De gifwijzer is een informatieve kaart of folder die in peuterspeelzalen en andere kinderopvanginstellingen aanwezig moet zijn. Het document bevat richtlijnen voor het herkennen en afhandelen van mogelijke intoxicaties of chemische incidenten. De Stichting Consument en Veiligheid (SCV) is verantwoordelijk voor het ontwikkelen en publiceren van deze richtlijnen. De gifwijzer bevat onder andere:
- Beschrijvingen van symptomen die kunnen wijzen op een intoxicatie
- Acties die genomen kunnen worden bij een vermoeden van vergiftiging
- Contactinformatie van de Gifmiddeleninformatiedienst (GMD)
- Handleiding voor het gebruik van EHBO-materiaal in het kader van een incident
De gifwijzer wordt op een duidelijk zichtbare plek in de peuterspeelzaal opgehangen of geplaatst, zodat het in geval van nood snel raadpleegbaar is. De aanwezigheid van deze richtlijnen is een onderdeel van de bredere veiligheidsstrategie van peuterspeelzalen, zoals uitgebreid is opgenomen in de relevante wet- en regelgeving.
Veiligheidsmaatregelen in Peuterspeelzalen
Het gebruik van een gifwijzer is maar één aspect van de bredere veiligheidsrichtlijnen voor peuterspeelzalen. In de Nadere Regels voor Peuterspeelzalen zijn diverse maatregelen vastgelegd die gericht zijn op het voorkomen en beheersen van gezondheidsrisico’s. Deze richtlijnen zijn ontworpen om kinderen te beschermen tegen zowel fysieke als chemische gevaren.
Inventarisatie van Risico’s
Peuterspeelzalen worden aangemoedigd om een systematische inventarisatie van risico’s op te zetten. Dit betreft zowel hygiënemaatregelen als veiligheidsvoorzieningen. Bijvoorbeeld:
- Hygiëne: De peuters worden opgevangen in een omgeving waarin een goede gezondheid gewaarborgd is. Hiertoe worden gezondheidsrisico’s onderkend en is het handelen gericht op het beperken van deze risico’s, zoals het naleven van goede hygiënemaatregelen.
- Beveiliging van voorwerpen: Voorwerpen en stoffen die gevaar voor kinderen kunnen opleveren, zoals schoonmaakmiddelen, medicamenten, bestek en giftige planten, worden buiten bereik van kinderen gehouden.
- Buitenspeelruimte: De buitenspeelruimte is beveiligd zodat kinderen niet ongemerkt kunnen vertrekken. Buitendeuren en vensters zijn beveiligd om valpartijen en ongewenste toegang te voorkomen.
- Veiligheid van ruiten: Ruiten beneden de 1.20 meter zijn beveiligd om te voorkomen dat kinderen ruiten breken of verwondingen oplopen.
EHBO-inventaris
Naast de gifwijzer is een EHBO-inventaris een essentieel onderdeel van de veiligheidsstrategie in peuterspeelzalen. De inhoud van deze verbanddoos moet minimaal voldoen aan de richtlijnen die het Oranje Kruis stelt. Bovendien is een digitale thermometer en de gifwijzer verplicht aanwezig in de EHBO-inventaris.
De EHBO-inventaris dient regelmatig bijgewerkt te worden. Dit betreft zowel het vervangen van verlopen producten als het aanvullen van verbruiksmateriaal. De verantwoordelijkheid voor de EHBO-inventaris ligt bij de houder van de peuterspeelzaal, die verplicht is om op de hoogte te zijn van de relevante wet- en regelgeving, richtlijnen en normen.
Organisatorische Vereisten
De organisatie van een peuterspeelzaal moet voldoen aan een reeks formele en informele eisen die gericht zijn op zowel veiligheid als pedagogisch beleid. Deze vereisten zijn verwerkt in diverse artikelen van de wet- en regelgeving die van toepassing zijn op peuterspeelzalen.
Register van Werkzame Personen
In de peuterspeelzaal moet een register aanwezig zijn van de personen die werken of begeleiding verlenen. Dit register bevat informatie over naam, geboortedatum, adres, functie, behaalde diploma’s en getuigschriften. Bovendien zijn kopieën van EHBO- of BHV-diploma’s en verklaringen over het gedrag van de functionarissen verplicht aanwezig.
De houder van de peuterspeelzaal is verantwoordelijk voor het bijhouden van deze gegevens. Ook dient vast te liggen wie belast is met de dagelijkse leiding en wie deze functie vervangt bij afwezigheid. Deze organisatorische structuur draagt bij aan een duidelijke verantwoordelijkheid en toezicht op het functioneren van de peuterspeelzaal.
Register van Ingeschreven Kinderen
Een ander essentieel onderdeel van de organisatie is het bijhouden van een register van ingeschreven kinderen. Dit register moet voor elk kind de naam, geboortedatum, datum van inschrijving en de dagdelen waarin het kind aanwezig is, bevatten. Daarnaast zijn ook de naam van de huisarts, het huisadres, en indien van toepassing, het werkadres en telefoonnummers van ouders/verzorgers verplicht vermeld.
Naast deze administratieve registratie wordt ook dagelijks een lijst bijgehouden met de namen van de aanwezige kinderen. Deze daglijsten zijn essentieel voor het opsporen van eventuele incidenten en het waarborgen van de veiligheid van de kinderen.
Pedagogisch Beleidsplan
Een pedagogisch beleidsplan is een verplicht onderdeel van de organisatie van een peuterspeelzaal. Dit beleidsplan bevat de visie van de instelling op kinderontwikkeling en opvoeding. Het beleidsplan dient door de Gewestelijke Gezondheidsdienst (GGD) te zijn getoetst op basis van een checklist die is ontwikkeld door de GGD-Kop van Noord-Holland.
Het pedagogisch beleidsplan is een essentieel instrument voor het waarborgen van kwaliteit en coherentie in de opvang van peuters. Het plan dient te worden gebruikt als richtlijn bij het opstellen van pedagogische keuzes en de interactie met kinderen en ouders. De houder van de peuterspeelzaal is verantwoordelijk voor het opstellen en bijhouden van dit beleidsplan.
Melding en Registratie
Het exploitatiebegin van een peuterspeelzaal is onderworpen aan een meldingsplicht. De melding dient te geschieden via een door het college vastgesteld en beschikbaar gesteld formulier. Deze melding is bedoeld om te zorgen dat de gemeente kan toetsen of een nieuw initiatief aan de kwaliteitseisen voldoet.
De melding leidt tot de opname van de peuterspeelzaal in een register dat voor iedereen toegankelijk is. Dit register biedt ouders de zekerheid dat de opvang van voldoende kwaliteit is en dat de gemeente toezicht houdt op het peuterspeelzaalwerk. De melding is dus een essentieel onderdeel van de transparantie en kwaliteitsborging in de kinderopvangsector.
Veiligheidsmanagement
Het Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid (LCHV) heeft in samenwerking met diverse organisaties een methode ontwikkeld voor veiligheidsmanagement in peuterspeelzalen. Deze methode is ontworpen om risico’s op gezondheid en veiligheid binnen de peuterspeelzaal te inventariseren en te beheersen. Het doel is om risico’s tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen.
Deze methode is bedoeld als onderdeel van de voorbereiding op de harmonisatie van de landelijke wetgeving voor peuterspeelzalen. In 2007 werd deze methode al verplicht gesteld en is de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving op 1 januari 2010 gestreefd. De methode is te downloaden via de website van het LCHV.
Conclusie
In de kinderopvangsector is het gebruik van een gifwijzer een essentieel onderdeel van de veiligheidsstrategie. Deze richtlijnen, samengesteld door de Stichting Consument en Veiligheid, zijn bedoeld om medewerkers en bezoekers snel en correct te informeren bij mogelijke intoxicaties of chemische incidenten. De gifwijzer is slechts één onderdeel van een bredere aanpak die ook EHBO-inventarisatie, hygiënemaatregelen, beveiliging van voorwerpen en een pedagogisch beleidsplan omvat.
De organisatie van een peuterspeelzaal moet voldoen aan diverse wet- en regelgevingen en richtlijnen. Deze richtlijnen zijn ontworpen om zowel de veiligheid als de kwaliteit van de opvang te waarborgen. Door een duidelijke inventarisatie van risico’s en het implementeren van maatregelen kan een peuterspeelzaal bijdragen aan een veilige en gezonde omgeving voor peuters.
Het gebruik van een gifwijzer in combinatie met EHBO-materiaal en andere veiligheidsmaatregelen is daarom een noodzakelijke en verplichte maatregel in de kinderopvangsector. Voor ouders en medewerkers is het belangrijk om deze richtlijnen te kennen en te begrijpen, zodat ze in geval van nood kunnen handelen.